Deyim

Dehşete Düşürmek Ne Demek?

Anlamı

çok korkutmak, dehşete kapılmasına sebep olmak:
'Korkunç jestlerle yaptığı kara bulut tasvirleri bizi yeniden dehşete düşürdü.' -R. N. Güntekin.

Detaylı Açıklama

Dehşete düşürmek, birini çok korkutmak, onun dehşete kapılmasına sebep olmak anlamındadır. Kalıpta iki taraf vardır: korkuyu doğuran ve korkuya kapılan. Korkuyu doğuran bir kişi, bir olay, bir haber, bir ses ya da bir anlatım olabilir. Korkuya kapılan kişi ise nesne olarak cümlede yer alır: bizi, çocukları, bütün mahalleyi. Bir kaza haberi, gece duyulan bir çığlık, bir deprem ya da korkunç bir öykü insanı dehşete düşürebilir. Tanımdaki çok sözü korkunun derecesini gösterir. Söz bir haberi, bir anıyı ya da bir filmi anlatırken geçebilir. Korkunun ne kadar süreceğini deyim söylemez. Korkuyu doğuranın bunu isteyerek yapıp yapmadığı da kalıpta belirtilmez; bir ses de, bir haber de kimse istemeden insanı korkutabilir. Kalıp yeniden, bir kez daha gibi sözlerle bir korkunun tekrarını da anlatabilir.

Örnek Cümleler

  1. Gece yarısı apartmanın merdivenlerinden gelen ayak sesleri yalnız yaşayan yaşlı kadını dehşete düşürdü.
  2. Barajın çatladığı haberi aşağı vadideki köylüleri dehşete düşürdü, aileler eşyalarını toplayıp tepelere çıktı.
  3. Kamp ateşinin başında anlatılan hayalet öyküsü küçük izcileri öyle dehşete düşürdü ki kimse çadırına gidemedi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Güntekin'in cümlesinde korkuyu doğuran, korkunç jestlerle yapılan kara bulut tasvirleridir. Dinleyenler bir anlatım karşısında, jestlerin de etkisiyle yeniden dehşete düşer. Tanık, kalıbın öznesinin bir anlatım da olabileceğini gösterir.

Dehşete kapılmak çok korkmaktır; korkan kişi cümlenin öznesidir. Dehşete düşürmek ise birinin bu korkuya kapılmasına sebep olmaktır. Biri korkan kişiyi, öteki korkuyu doğuranı özne yapar. Aynı olay iki kalıpla da anlatılabilir; yalnız cümlenin öznesi değişir.

Sözlük paniğe vermek için büyük bir dehşete düşürmek, çok korkutmak der; iki kalıp birbirine dayanarak tanımlanır. Örneklerde dehşete düşürülen tek bir kişi de, bir köyün halkı da olabilir.