Anlamı
çok korkutmak, dehşete kapılmasına sebep olmak:
'Korkunç jestlerle yaptığı kara bulut tasvirleri bizi yeniden dehşete düşürdü.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Dehşete düşürmek, birini çok korkutmak, irkiltmek ve sarsmak anlamında kullanılan güçlü bir deyimdir. Burada korku hafif bir ürperti değil, insanın içini boşaltan ve dengesini bozan ağır bir duygudur. Bir haber, bir görüntü, bir tehdit ya da beklenmedik olay insanı dehşete düşürebilir. Deyim bu yüzden sadece korku değil, şaşkınlık ve sarsıntı da içerir. Kişi olanı biteni anlamaya çalışırken aynı anda donakalır. Gündelik dilde daha küçük durumlar için mecazen kullanılabilir; fakat asıl ağırlığı felaket, vahşet ve büyük tehlike anlatılarında ortaya çıkar. Söz, duygunun derinliğini tek hamlede verir. Dehşetin insan üzerinde bıraktığı çökertici etkiyi açıkça gösterir. Deyim, karşı tarafın yalnız şaşırmasını değil, güven duygusunu yitirecek kadar sarsılmasını ifade eder.
Örnek Cümleler
- Kazanın televizyon ekranlarında yayılan korkunç görüntüleri bütün kasaba halkını derinden dehşete düşürdü.
- Bir çocuğun tek başına o hâlde kalması annesini dehşete düşürdü.
- Savaş haberleri ekranda belirdikçe her akşam izleyenleri yeniden dehşete düşürüyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada korku yüzeyde kalmaz; kişinin iç dengesini sarsar. İnsan sadece tedirgin olmaz, olayın ağırlığı karşısında donakalır ve ruhen çöker. Bu yüzden dehşet, sıradan korkunun ötesine geçen bir sarsılma alanı açar.
Korku, şaşkınlık, sarsıntı ve bazen çaresizlik birlikte bulunur. Dehşet, sıradan ürküntüden farklı olarak insanı birkaç yönden etkileyen ağır bir duygudur. Böylece dehşet, insanın hem aklını hem bedenini aynı anda etkileyen yoğun bir tepkiye dönüşür.
Dehşete düşürmek, korkuyu başkasına yaşatan neden ya da olayı anlatır. Dehşete kapılmak ise bu korkuyu yaşayan kişinin hâlini anlatır. Biri etkiyi doğurur, diğeri etkiyi yaşar.