Anlamı
her iş zamanında ve uygun durumda yapılır.
Detaylı Açıklama
Demir tavında, dilber çağında atasözü, her işin kendi zamanı ve uygun şartı varken yapılması gerektiğini anlatır. Demir, ancak tavında yani kızgın ve işlenebilir durumdayken dövülür; dilber ise gençlik ve güzellik çağındayken değer görür. Atasözü böylece zamanlamanın önemini iki güçlü imgeyle kurar. Fırsat kaçtığında aynı işi yapmak daha zor, bazen de anlamsız olur. Bu yüzden söz, iş hayatından ilişkilere, eğitimden üretime kadar pek çok alana uygulanabilir. Erken ya da geç davranmanın kayıp doğuracağını sezdirir. İçinde hem hayat bilgisi hem de fırsat bilinci vardır. Uygun zamanın kıymetini anlatan, ritmi ve sesiyle de akılda kalan eski ama canlı atasözlerinden biridir. Atasözü, fırsatın ve değerli zamanın kaçmadan değerlendirilmesi gerektiğini iki canlı benzetmeyle söyler.
Örnek Cümleler
- Usta, çırak oyalanınca demir tavında, dilber çağında diyerek onu acele ettirdi.
- Büyükler evlilik ve iş için demir tavında, dilber çağında sözünü sık sık söylerdi.
- Projeyi doğru zamanda başlatmak gerektiğini anlatırken demir tavında, dilber çağında dedi müdür.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İşin yalnız iyi olmasının yetmediğini, doğru zamanda yapılmasının da şart olduğunu öğretir. Uygun an kaçırılırsa aynı çaba çok daha az sonuç verebilir. Öğüt nettir: değeri yüksek olan şeyler, en uygun an kaçmadan değerlendirilmelidir.
Biri işçilik ve üretimden, diğeri hayatın sosyal taraflarından örnek verir. Böylece atasözü hem emeği hem insan hayatını kapsayacak kadar geniş bir zamanlama dersi kurar. Biri zanaatın, diğeri hayatın fırsatını temsil eder; bu yüzden örnekler yan yana güçlü durur.
Eğitim kararları, yatırım, iş başlangıcı, ilişki yönetimi, sağlık tedbiri ve fırsat değerlendirme gibi çok farklı alanlarda hâlâ geçerlidir. Çünkü doğru zaman, bugün de başarının temel unsurlarındandır.