Anlamı
henüz elde olmayan bir nesnenin alımı, satımı üzerinde konuşulmaz.
Detaylı Açıklama
Denizdeki balığın bini bir paraya atasözü, henüz elde olmayan bir nesnenin alımı, satımı ya da paylaşımı üzerinde konuşmanın anlamsız olduğunu anlatır. Balık daha denizin içindedir; yani varlığı mümkün olsa da şu an elde, avuçta değildir. Buna rağmen binini bir paraya saymak, olmayan malı olmuş gibi değerlendirmek anlamına gelir. Atasözü bu yüzden boş beklentiye, erken hesaba ve havadan pazarlığa karşı çıkar. İnsan elde etmeden bölüşmeye, kazanmadan harcamaya, gerçekleşmeden sonuç konuşmaya kalkarsa bu söz yerini bulur. İçinde hayatın sağlam gerçekçiliği vardır. Önce nesne ya da sonuç eline geçecek, sonra hesabı yapılacaktır. Erken sevinç ve erken pazarlık konusunda uyarıcı bir atasözüdür. Atasözü, ele geçmemiş malın peşin kıymetlendirilmesinin ne kadar aldatıcı olduğunu özellikle vurgular.
Örnek Cümleler
- İhale daha sonuçlanmadan kâr hesabı yapanlara dedem denizdeki balığın bini bir paraya derdi.
- Av başlamadan satış konuşmaları açılınca kaptan denizdeki balığın bini bir paraya diye çıkıştı.
- Henüz gelmemiş parayı bölüşmeye kalkmak tam denizdeki balığın bini bir paraya demek.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ortada henüz sahip olunan bir sonuç yoktur. Olmamış şeyi olmuş gibi bölüşmek ya da satmak, insanı boş hayale ve yanlış plana sürükleyebilir. Yani atasözü, gerçekleşmemiş ihtimale gerçek sonuç gibi davranmanın akılsızlığını eleştirir.
Balığın denizde oluşu, ihtimal ile gerçek arasındaki mesafeyi vurgular. Yani görülüyor gibi olan şeyin, ele geçmeden kesin mülk sayılamayacağını anlatır. Bu yüzden balık, göz önünde olsa bile henüz insanın tasarrufuna girmemiş şeyi temsil eder.
Ticaret, yatırım, ihale, prim beklentisi, proje sonucu ve henüz imzalanmamış işler gibi birçok modern alanda hâlâ geçerlidir. Çünkü insanlar bugünde de gerçekleşmemiş kazanç üzerinden konuşmaya meyillidir.