Anlamı
gerçekte bulunmayan bir konu üzerinde varmış gibi savunuculuğunu yapmak, hayalî konularda gereksiz söz söylemek:
'Denizdeki balığın karada komisyonculuğunu yapıyorlardı.' -E. E. Talu.
Detaylı Açıklama
Denizdeki balığın karada komisyonculuğunu yapmak, gerçekte ortada olmayan bir konu varmış gibi onun savunuculuğunu yapmak ya da hayalî meseleler üzerinde gereksiz yere konuşup durmak anlamında kullanılır. Balık hâlâ denizdedir, yani elde değildir; buna rağmen karada onun aracılığına soyunmak tam bir boş laf ve erken heves örneği sayılır. Deyim bu yüzden hayalî işlerden çıkar umanları, gerçekleşmemiş meseleler üzerinde hüküm verenleri ve ortada mal yokken komisyon hesabı yapanları eleştirir. İçinde keskin bir alay vardır. İnsan bazen olmayan işin uzmanı gibi davranır; işte bu söz tam o yapay özgüveni vurur. Hayal ile gerçek arasındaki farkı mizahla gösteren güçlü bir deyimdir. Bu yüzden söz, ortada henüz kesinleşmemiş şeyler üzerinden hesap yapanları keskin biçimde eleştirir.
Örnek Cümleler
- Proje daha ortada yokken saatlerce strateji satmaları denizdeki balığın karada komisyonculuğunu yapmaktan farksızdı.
- Daha ürün çıkmadan pazarlama dersleri vererek denizdeki balığın karada komisyonculuğunu yaptılar.
- Herkes hayal kurabilir ama olmayan malın hesabını tutanlar denizdeki balığın karada komisyonculuğunu yapıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü komisyonculuk, ortada iş ve mal varmış gibi kazanç hesabı yapılmasını düşündürür. Deyim, hem boş lafa hem de o boşluk üzerinden menfaat beklemeye aynı anda yüklenir.
Asıl sorun, gerçekleşmemiş şeyi olmuş gibi kabul etmektir. İnsan gerçek zemin olmadan söz, hesap ve aracılık üretince kendini ve başkalarını boş beklentiye sürükler. Böylece söz, hayalin pazara çıkıp sözleşmeye dönüşecek kadar gereksiz büyütülmesini alaya alır.
Henüz çıkmamış ürünler, olmayan anlaşmalar, gerçekleşmemiş projeler, kesinleşmemiş yatırımlar ve hayalî satış planları için rahatça kullanılabilir. Çünkü bunlarda da elde olmayan şey üzerinden gürültü koparılır.