Anlamı
1) sorunla karşılaşmak; 2) mec. hastalanmak:
'Mutlaka umarsız dertlere düştüğümü biliyor.' -M. İzgü.
Detaylı Açıklama
Derde düşmek, bir sorunla karşılaşmak, sıkıntıya girmek ya da mecazen hastalanmak anlamında kullanılan çok yerleşik bir deyimdir. Dert burada tek bir problemi değil, insanın hayat akışını bozan bütün zorlayıcı halleri kapsar. Maddi kayıp, aile meselesi, hastalık, borç, yalnızlık ya da iç sıkıntısı hep bu deyimin alanına girebilir. “Düşmek” fiili, kişinin bu durumu isteyerek seçmediğini, adeta içine yuvarlandığını düşündürür. Bu yüzden sözün içinde çaresizlik ve ağırlık vardır. Günlük hayatta son derece yaygın kullanılır; çünkü insan hayatının neredeyse her zorluğunu kapsayacak kadar geniştir. Sorunun bir hâl değil, insanı içine alan bir kuyu gibi görüldüğünü hissettirir. Deyim, kişinin rahat zemininden çıkıp zihnini ve hayatını meşgul eden ağır bir sıkıntıya saplandığını anlatır.
Örnek Cümleler
- İşler bir anda bozulunca hiç beklemediği bir şekilde derde düştü.
- Onun hasta haberini alınca çevresindeki herkes ne derde düştüğünü sordu.
- Borç üstüne borç gelince aile hiç çıkış yolu bulamadan büyük derde düştü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dert kelimesi hem somut hem manevi sıkıntıları kapsar. Böylece hastalık, borç, üzüntü, aile sorunu ve ruhsal baskı aynı genel çerçevede anlatılabilir. Çünkü insan aynı sözle para sıkıntısını, aile sorununu, hukuki belayı ya da iç sıkıntıyı anlatabilir.
Kişinin bu durumu isteyerek seçmediğini, adeta hazırlıksız biçimde içine çekildiğini güçlendirir. Böylece sorunun ağırlığı ve çaresizlik duygusu artar. Düşmek, isteyerek değil çaresizce içine kayılan ve çıkması zor bir hâli sezdirir.
Anlam bakımından çok yakındırlar. Derde düçar olmak biraz daha eski ve ağır bir söyleyişe sahiptir; derde düşmek ise gündelik dilde daha yaygın ve doğrudan kullanılır.