Deyim

Derde Düçar Olmak Ne Demek?

Anlamı

kötü bir duruma düşmek.

Detaylı Açıklama

Derde düçar olmak, kötü bir duruma düşmek anlamındadır. Düçar, uğramış, yakalanmış demektir ve eski bir sözcüktür. Kalıp bu yüzden yazı dilinin, özellikle eski bir anlatımın havasını taşır. Dert burada sıkıntı, sorun ya da hastalık olabilir; sözlük kötü durumun türünü belirtmez. Kişi bir kefillik, bir dava, bir iftira ya da bir doğal afet yüzünden bu duruma düşebilir. Deyimin öznesi kötü duruma düşen kişidir; sebep ayrıca anılabilir: kefil olduğu için derde düçar oldu. Kötü durumun bir süre sürdüğü, kişinin kolayca çıkamadığı da sezilir; sözlük bunu ayrıca söylemez. Söz bir dilekçede, bir mektupta, bir halk hikâyesinde ya da yaşlı birinin anlatısında geçebilir. Bugünkü konuşmada şakayla karışık, ağırbaşlı bir söyleyiş olarak da kullanılabilir.

Örnek Cümleler

  1. Ağabeyinin kredisine kefil olan Hasan, ağabeyi ödemeyince borcun altında kalıp derde düçar oldu.
  2. Komşusunun yalan şikâyeti yüzünden mahkemeye düşen yaşlı çiftçi, ömrünün sonunda derde düçar oldu.
  3. Kış ortasında evinin çatısı çöken aile, sığınacak yer bulamayıp derde düçar oldu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Düçar, uğramış, yakalanmış anlamındadır. Derde düçar olmak bu yüzden kişinin bir derde yakalanmış olmasını anlatır. Aynı anlam derde düşmek diye de söylenebilir; düçar sözcüğü söyleyişi daha ağırbaşlı kılar.

Başı derde girmek, sıkıntılı bir duruma düşmektir; dil bilgisi öznesi iyelikli baştır. Derde düçar olmakta ise özne doğrudan kişidir: Hasan derde düçar oldu. İki deyim yakın anlamdadır, kuruluşları ayrılır.

Atasözüne göre çok kötü bir duruma düşen kimse, daha kötü durumların da bulunduğunu düşünerek avunmalıdır. Derde düçar olan kişi atasözünün seslendiği kişidir. Deyim düşülen durumu adlandırır, atasözü o durumdaki kişiye bir avuntu önerir.