Anlamı
kötü bir duruma düşmek.
Detaylı Açıklama
Derde düçar olmak, kötü bir duruma düşmek, ağır bir sıkıntıya uğramak anlamında kullanılan, biraz eski ve ağır tonlu bir deyimdir. “Düçar olmak” söyleyişi, basit bir sorun değil, insanın üzerine çöken bir hâl duygusu yaratır. Bu nedenle ifade çoğu zaman gündelik küçük sıkıntılardan çok, insanın huzurunu bozan büyük dertler için kullanılır. Maddi çöküş, aile felaketi, hastalık, büyük üzüntü ya da zorlayıcı hayat hâlleri bu deyimle anlatılabilir. Sözün içinde kader, mecburiyet ve çaresizlik tonu vardır. Kişi derdin sahibi olmak istemez; ona maruz kalır. Bu yüzden deyim, yalnız problem bildirmekle kalmaz, insanın o problem altında ezilme duygusunu da taşır. Ağır ama etkili bir anlatımdır.
Örnek Cümleler
- Bir yanlış ortaklık yüzünden hiç beklemediği büyük bir derde düçar oldu.
- Savaş çıkınca nice masum aile ağır bir derde düçar oldu.
- Yıllarca biriktirdiğini bir gecede kaybedince adam büyük derde düçar oldu.
Kökeni ve Hikayesi
Arapça kökenli 'düçar' kelimesi, Osmanlı Türkçesi etkisiyle yerleşmiş ağır anlatım kalıplarından biridir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü düçar olmak, sıradan bir sıkıntıya uğramaktan çok, insanın üzerine çöken ağır bir hâli anlatır. Söz bu yüzden daha ciddi, daha eski ve daha karanlık tınlar.
İkisi yakın anlamlıdır; ancak derde düçar olmak daha ağır, daha yazı diline yakın ve kader duygusu taşıyan bir kullanımdır. Derde düşmek ise gündelik dilde daha yalın duyulur.
Tarihî olaylar, büyük kayıplar, göç, savaş, ağır hastalık ve yaşamı sarsan krizler anlatılırken daha etkili olur. Çünkü buralarda sıradan sorun değil, ezici dert hissi vardır.