Anlamı
kendi durumuna üzülmek.
Detaylı Açıklama
Derdine yanmak, kendi sıkıntısına üzülmek, başına gelen kötü durumu acıyarak düşünmek anlamında kullanılan yerleşik bir deyimdir. Buradaki “yanmak” gerçek ateş değil, içten içe kavrulma duygusudur. İnsan başına gelen şeye çare bulamadığında, kaybettiğine üzüldüğünde ya da kendi hâline acıdığında bu söz uygun düşer. Deyim hem iç acısını hem de bir miktar çaresizliği taşır. Bazen kişinin kendi kendine yakınmasını, bazen de gerçekten ağır bir durum karşısında içine kapanmasını anlatır. Günlük dilde çok doğal durur; çünkü insanın kendi derdiyle baş başa kaldığı anları güçlü ama sade biçimde verir. Yakınma ile iç acısı arasındaki ince çizgide duran etkili bir ifadedir. Bu ifade, yalnız acımayı değil, karşıdakinin sıkıntısını içtenlikle hissedip onun için üzülmeyi anlatır.
Örnek Cümleler
- Milletin keyfi yerindeyken o bir köşeye çekilip kendi derdine yanıyordu.
- İşini kaybedince günlerce evde bir köşeye çekilip oturup kendi derdine yandı.
- Kimseye anlatamayıp içine kapanınca herkes onun derdine yandığını fark etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yanmak burada fiziksel değil, iç acısını anlatır. Kişi sanki derdi yüzünden içten içe kavruluyormuş gibi bir duygu oluşur. Yanmak burada acıyı kendi içinde duymak, başkasının sıkıntısına gönülden ortak olmak anlamı taşır.
Hayır, bazen yakınma vardır ama çoğu zaman gerçek üzüntü ve çaresizlik de bulunur. Bu yüzden söz hem söylenmeyi hem iç acısını kapsayabilir. Hayır; yalnız yakınma değil, merhamet, ortak olma ve içten üzülme duygusu da vardır.
Daha çok içe dönük bir hâli anlatır. İnsan başkalarıyla uğraşmaktan çok, kendi sıkıntısına gömülmüş görünür. Daha çok içe dönük bir hâldir; kişi karşıdakinin sıkıntısını kendi içinde hissederek üzülür.