Deyim

Derdine Yanmak Ne Demek?

Anlamı

kendi durumuna üzülmek.

Detaylı Açıklama

Derdine yanmak, kendi durumuna üzülmek anlamındadır. Yanmak fiili burada içten üzülmeyi, acı duymayı anlatır. Dert sözündeki iyelik, üzüntünün konusunun üzülen kişinin kendi hâli olduğunu gösterir: kişi başkasının değil, kendi durumunun acısını çeker. Bu durum kırık bir bacak, bir iflas, bir yoksulluk ya da bir eşin kaybı olabilir. Sözlük bu üzüntünün dışa vurulup vurulmadığını söylemez; örneklerdeki kişiler acılarını içlerinde yaşar. Deyim bir kişinin kendi hâlini düşünüp kederlendiğini anlatırken kurulur. Konuşan kendisi için de söyleyebilir: ben kendi derdime yanıyorum. Böyle söylendiğinde kişi başkalarının işine ayıracak gücü olmadığını da anlatabilir. Söz bir dertleşmede, bir halk türküsünde ya da bir mektupta geçebilir. Kalıp kişiye göre çekimlenir: derdime, derdine, derdimize yanmak.

Örnek Cümleler

  1. Bacağı kırılıp aylarca evden çıkamayan Necati, pencerenin önünde oturup derdine yanıyordu.
  2. İflas eden tüccar kimseye bir şey anlatmadı, gece yarılarına kadar kendi derdine yandı.
  3. Kocasını kaybeden yaşlı kadın bayram sabahı boş evde oturup kendi derdine yandı, komşuların kapısına bile gitmedi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Kendi derdine düşmek, kendi sorunu yüzünden başka şeyle ilgilenememektir. Derdine yanmak ise kendi durumuna üzülmeyi anlatır. Biri ilginin daralmasını, öteki üzüntünün kendisini adlandırır; kendi derdine düşen kişi aynı zamanda derdine yanıyor olabilir.

İçi yanmak, ikinci anlamında büyük bir acı ya da sıkıntı yüzünden çok üzülmektir; üzüntünün sebebi başka biri de olabilir. Derdine yanmakta ise üzüntünün konusu kişinin kendi durumudur. Biri üzüntünün derecesini, öteki konusunu öne çıkarır.

Bu söz, başkalarıyla uğraşacağına kendi durumunu düşün diyen bir öğüttür. Söz derdine yanmak kalıbını kendi içinde taşır ve onu bir uyarıya çevirir. Deyim bir üzüntüyü anlatır, atasözü dinleyeni kendi hâline döndürür.