Deyim

Derdini Dökmek Ne Demek?

Anlamı

derdini, sıkıntılarını ayrıntılı olarak anlatmak, dile getirmek:
'Efendinin ona ihtiyacı en ziyade kendi derdini dökmek, kalbini boşaltmak içindi.' -Y. K. Karaosmanoğlu.

Detaylı Açıklama

Derdini dökmek, derdini ve sıkıntılarını ayrıntılı olarak anlatmak, dile getirmek demektir. Sözlüğün tanımında iki öğe öne çıkar: anlatılan şey dert ve sıkıntıdır, anlatım da ayrıntılıdır. Kişi bir iki sözle yakınmakla kalmaz; başından geçenleri, kaygılarını ve kırgınlıklarını birer birer söyler. Dinleyen bir arkadaş, bir akraba, bir komşu ya da bir doktor olabilir. Tanım dinleyenin bir çare bulmasını şart koşmaz; deyim yalnız anlatmayı adlandırır. Kalıpta derdin sahibi anlatan kişinin kendisidir. Dinleyen kişi yönelme ekiyle belirtilebilir: annesine derdini dökmek. Anlatım yüz yüze bir konuşmada olabilir, uzun bir mektupta da. Sözlük deyimdeki dökmek fiilini ayrıca açıklamaz. Bir dostluk anlatısında, bir aile sahnesinde ya da bir muayenehanede geçebilir.

Örnek Cümleler

  1. İş yerindeki haksızlıkları kimseye açamayan Selin, hafta sonu ablasına gidip saatlerce derdini döktü.
  2. Yaşlı adam muayenenin sonunda doktora yalnızlığını, uykusuz gecelerini ve oğlunun ilgisizliğini anlatıp derdini döktü.
  3. Askerdeki kardeşine yazdığı uzun mektupta derdini döktü, borçlarını ve kaybettiği işi tek tek anlattı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Kalbini boşaltmak öbeğiyle yan yana gelir: Efendinin ona ihtiyacı en ziyade kendi derdini dökmek, kalbini boşaltmak içindi. Cümlede bu ihtiyacı duyan efendidir ve anlatılacak olan onun kendi derdidir. Benzer bir kalıp olan yüreğini boşaltmak, sözlükte derdini anlatarak hafiflemek diye açıklanır.

İçini açmak da sözlükte derdini anlatmak, içini dökmek diye açıklanır. Derdini dökmenin tanımı ise anlatımın ayrıntılı olduğunu da belirtir. İki deyim aynı işi anlatır; ayrıntı vurgusu yalnız derdini dökmenin tanımında yer alır.

Atasözü, insanları konuşturmak için dertlerini biraz deşmenin yeteceğini söyler. Derdini dökmek ise kişinin sıkıntılarını ayrıntılı olarak anlatmasıdır. Atasözü konuşmayı başlatan küçük dokunuşu, deyim ardından gelen uzun anlatımı gösterir.