Anlamı
bir sorunu veya durumu üzüntü konusu yapmak.
Detaylı Açıklama
Dert etmek, bir sorunu, sözü, davranışı ya da olayı içe dert edinmek, onu üzüntü ve sıkıntı konusu hâline getirmek anlamında kullanılan çok yaygın bir deyimdir. Burada esas olan olayın kendisinden çok, kişinin ona yüklediği ağırlıktır. Bazı şeyler başkasına göre önemsiz olabilir; ama kişi onu dert edince mesele büyür, iç dünyasını kaplar. Bu yüzden deyim yalnız nesnel problem değil, öznel yük anlamı taşır. İnsan bazen haklı olarak dert eder, bazen de gereğinden fazla büyütür. Günlük dilde çok doğaldır; çünkü herkesin aynı olaya farklı tepkiler verdiği bilinir. Deyim bu kişisel yüklenmeyi sade biçimde gösterir. İçine atmak, takmak ve üzülmek çizgisindeki ruh hâllerini kısa ama güçlü biçimde toplar.
Örnek Cümleler
- Söylenen her lafı bu kadar dert etmemelisin yoksa üzüntüden başka bir şey kalmaz.
- Çocuklarının geleceğini yıllardır dert edip durmaktan kendini bir türlü alamıyor.
- Ufak tefek hataları sürekli dert edip büyütmek onu gün geçtikçe iyice yoruyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Asıl ağırlık kişinin olaya verdiği anlamdadır. Aynı mesele başkası için sıradan olabilirken, dert eden kişi için büyük bir yük hâline gelebilir. Yani sorun kadar, o sorunun kişinin zihninde ne kadar yer kapladığı önemlidir.
Genellikle olumsuz bir baskıyı anlatır; ancak bazı durumlarda sorumluluk duygusunun da işareti olabilir. Yine de aşırıya kaçtığında insanı yıpratır. Sorumluluğa dönük tarafı olsa da, aşırı tekrarlandığında insanı içten kemiren bir alışkanlığa dönüşebilir.
Takılma, içe atma ve zihinde sürekli çevirip durma hâline yakındır. İnsan sorunu bırakmak yerine onu içinde taşımaya devam eder. Bu yüzden deyim, kuruntu ile sorumluluk arasındaki ince çizgide dolaşan bir ruh hâlini gösterir.