Anlamı
bir kişi ancak öldükten sonra dertten kurtulabilir.
Detaylı Açıklama
Dertsiz baş terkide gerek atasözü, bir kişinin ancak öldükten sonra dertten kurtulabileceğini söyler. Söz derdi yaşamın bir parçası olarak görür ve dertten kurtuluşu ölüme bağlar. Ancak sözü tanımın merkezindedir: kurtuluş başka bir yoldan gelmez. Sözlük kalıptaki terki sözcüğünü bu maddede açıklamaz; anlamı bütün söze verir. Söz bir yakınma olarak, dertleri bitmeyen birinin ağzından çıkabilir. Bir yakınının dertlerine üzülen birine, dertlerin yaşadıkça süreceğini anlatmak için de söylenebilir. Atasözünün öznesi dertsiz baştır; böyle bir baş yaşayanlar arasında aranmaz. Dert bir geçim kaygısı, bitmeyen bir aile sorunu ya da bir işin yükü olabilir. Söz bu yönüyle karamsar bir gözlem bildirir, ama bir öğüt vermez.
Örnek Cümleler
- Annem çocuklarını evlendirdi, borçlarını ödedi, şimdi de torunlarının derdine düştü; dertsiz baş terkide gerek.
- Yetmiş yaşındaki dedem emekliliğinde bile tarla kavgalarından kurtulamadı; dertsiz baş terkide gerek.
- Hastaneden çıkar çıkmaz ortaklık kavgasına dönen genç adam yine uykusuz gecelere başladı; dertsiz baş terkide gerek.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dertsiz baş olmaz, dertsiz kimse olmadığını bildirir ve bir zaman belirtmez. Dertsiz baş terkide gerek ise dertten kurtulmayı ölüme bağlar. Biri derdin herkeste bulunduğunu, öteki derdin ancak ölümle bittiğini anlatır.
Ağrısız baş mezarda gerek, herkesin bir sıkıntısı olduğunu ve bu sıkıntıların ancak ölümle bittiğini söyler. İki atasözünün kuruluşu da birbirine benzer: bir sıfat, baş sözcüğü, bir yer ve gerek. Sözlüğün iki açıklaması da dertten kurtuluşu yaşamın sonuna bağlar.
Gailesiz baş yerin altında, sözlükte ağrısız baş mezarda gerek ile aynı açıklamayı alır. Tanımdaki sıkıntı sözü kalıptaki gaile sözcüğünü karşılar; yerin altı da mezarı anar. Üç söz de dertten kurtuluşu toprağın altına bırakır.