Anlamı
iri ve korkunç:
'O kadar kaba saba, öyle dev gibi bir adamdı ki...' -A. Gündüz.
Detaylı Açıklama
Dev gibi, iri ve korkunç görünen bir varlığı niteleyen bir benzetmedir. Tanımda iki nitelik birlikte yer alır: irilik ve korkunçluk. Yalnız iri olan ama korku vermeyen bir şey için tanım tam karşılanmış olmaz. Nitelenen bir insan, bir hayvan, bir dalga ya da bir makine olabilir. Benzetmedeki dev sözcüğünün kendi anlamı bu maddede verilmez. Benzetme bir adın önüne gelebilir: dev gibi bir adam. Yüklemin yerini de tutabilir: karşımızdaki köpek dev gibiydi. Umacı gibi benzetmesi korkunçluğu çirkinlikle birleştirir, dev gibi ise irilikle. Benzetme, nitelenen şeyin büyüklüğünü ve ondan duyulan korkuyu tek bir sözle anlatır. Korkuyu duyan, nitelenen şeyle karşılaşan kişidir; cümlede onun tepkisi de görülebilir.
Örnek Cümleler
- Gece yarısı kapıyı açtığımda karşımda dev gibi, kara sakallı bir adam duruyordu; korkudan geri çekildim.
- Çobanın dev gibi köpeği havlayarak üzerimize koşunca çocuklar ağaca tırmandı.
- Fırtınada dev gibi dalgalar küçük teknenin üstüne kapandı, balıkçılar can havliyle küreklere asıldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kaba saba sözüyle birlikte gelir: O kadar kaba saba, öyle dev gibi bir adamdı ki... Cümle adamı önce kaba saba, sonra dev gibi diye niteler. O kadar ve öyle sözleri iki niteliğin de derecesini artırır.
Ejder gibi sözlükte iri yapılı ve korkunç görünüşlü diye açıklanır. Dev gibinin tanımı iri ve korkunç sözcükleriyle yetinir. Ayrım küçüktür: ejder gibinin tanımında yapı ve görünüş sözcükleri de geçer, ama anlamca iki benzetme aynı yere varır.
Atasözü, görünüşte büyük olmanın akıl büyüklüğü getirmediğini söyler. Dev gibi ise bir varlığın iri ve korkunç olduğunu bildirir. Atasözü iriliğin aklı göstermediğini hatırlatır; benzetme yalnız dış görünüşü anlatır.