Anlamı
uygun şartlarda terslik çıkaran.
Detaylı Açıklama
Deve kuşu gibi sözü, özellikle 'yüke gelince kuş, uçmaya gelince deve' biçimiyle, işine gelen yerde bir bahaneye sığınan, sorumluluk karşısında terslik çıkaran kimseler için kullanılan eleştirel bir deyimdir. Buradaki ana fikir açıktır: kişi hangi tarafı işine geliyorsa onu öne sürer, ama asıl yükümlülükten kaçmaya çalışır. Bu yüzden deyimin içinde ikiyüzlülükten çok çıkarcı kaçamak vardır. İnsan gerektiğinde hafifliğini, gerektiğinde ağırlığını öne sürer; yani ölçü ilkeye göre değil menfaate göre belirlenir. Gündelik dilde özellikle sorumluluktan kaçan, mazeret üretip duran ya da kendi lehine göre kural değiştiren kişiler için çok uygundur. Karakter zaafını hayvan benzetmesiyle çok görünür kılan canlı bir ifadedir. Deyim, iki arada kalan, ne bir tarafa ne ötekine tam uyan tavırların gülünç ve sorunlu yanını öne çıkarır.
Örnek Cümleler
- İş yükü artınca deve kuşu gibi sorundan kaçıp görmezden gelmeye çalıştı.
- Kurallar kendi işine gelmeyince deve kuşu gibi mazeret üretmeye başladı.
- Sorumluluk anında deve kuşu gibi olup avantaj zamanı ortaya çıkıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sorumluluktan kaçarken işine gelen bahaneyi seçme kusuru öne çıkar. Kişi ilkeye göre değil, kendi rahatına göre tavır değiştirir. Öne çıkan kusur, yarım tavır, kararsızlık ve gerçeği tam yüklenmeden idare etme alışkanlığıdır.
Çünkü hem deve hem kuş özelliklerini aynı anda taşıyan tuhaf bir örnek üzerinden tutarsızlık anlatılır. Bu da kişinin işine göre şekil değiştirmesini kolayca görünür kılar.
İş paylaşımı, ekip sorumluluğu, aile içi görevler ve yükümlülükten kaçma görülen her yerde sık kullanılır. Çünkü ortak mesele, bahaneyle geri çekilmektir. Sorumluluktan kaçılan, iki arada kalınan ve net tavır alınmayan ortamlarda sık kullanılır.