Anlamı
bir yerde kısa bir süre ayak üstünde durmak:
'Dükkânın önünde bu kadar dikilip kalmasının sebebi de bu olabilirdi.' -O. Aysu.
Detaylı Açıklama
Dikilip durmak, bir yerde ayakta kalmak, beklemek ya da hareketsiz biçimde oyalanmak anlamında kullanılan günlük ve çok doğal bir deyimdir. Görünüşte sade olsa da çoğu zaman içinde hafif bir eleştiri veya dikkat çekme vardır. Kişi gereğinden uzun süre bir yerde bekliyorsa, ortada dolaşmadan öylece kalıyorsa ya da yapması gereken işi yapmayıp ayakta oyalanıyorsa bu söz kullanılır. Bu yüzden deyim yalnız fiziksel duruşu değil, işlevsiz bekleyişi de anlatabilir. Gündelik dilde dükkân önü, kapı ağzı, sokak, toplantı arası gibi sahnelerde çok doğaldır. Kısa süreli ama dikkat çeken hareketsizliği görünür kılar. Ayakta bekleyişin neden olduğu boşluğu ve hafif huzursuzluğu iyi anlatan kullanışlı bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Kapının önünde öylece dikilip durma, haydi içeri geç dedi annesi.
- Saatlerdir aynı yerde kıpırdamadan dikilip durduğu için herkesin dikkatini çekti.
- Bir iş yapmayıp köşede boş boş dikilip durunca ustası sonunda dayanamayıp kızdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü yalnız ayakta beklemeyi değil, işe yaramadan oyalanmayı da ima eder. Kişi hareket etmesi gerekirken gereksizce aynı yerde kalıyorsa eleştiri belirginleşir. Bu yüzden söz, gündelik dilde yalnız durumu adlandırmaz; ilişkiyi, gerilimi ve sonucun nasıl hissedildiğini de birlikte düşündürür.
Dikilip durmak bedensel duruşu ve bekleyişi, dik dik bakmak ise bakışın sertliğini anlatır. Biri hareketsizlik, diğeri bakış tavrı merkezlidir. Bu yüzden söz, gündelik dilde yalnız durumu adlandırmaz; ilişkiyi, gerilimi ve sonucun nasıl hissedildiğini de birlikte düşündürür.
Kapı önü, dükkân, okul bahçesi, sokak ve toplantı çevresi gibi bekleme sahnelerinde en doğal görünür. Çünkü bu yerlerde ayakta kalmak hemen fark edilir. Bu yüzden söz, gündelik dilde yalnız durumu adlandırmaz; ilişkiyi, gerilimi ve sonucun nasıl hissedildiğini de birlikte düşündürür.