Deyim

Dil (diller) Dökmek Ne Demek?

Anlamı

kandırmak, inandırmak veya yararlanmak için tatlı sözler söylemek:
'Ninniyi mutlaka söylemesi için ona bir sürü dil döktü.' -O. C. Kaygılı.

Detaylı Açıklama

Dil dökmek, kandırmak, inandırmak ya da yararlanmak için tatlı sözler söylemektir. Kalıbın çoğul biçimi de vardır: diller dökmek. Tanım üç amaç sayar: karşıdakini kandırmak, onu bir şeye inandırmak ya da ondan yararlanmak. Üçünde de araç tatlı sözlerdir. Söz söyleyen kişi bir isteğine ulaşmak ister; dinleyen kişi bu sözlerin hedefidir. Yönelme ekiyle kişi gösterilir: ona dil dökmek, müşteriye dil dökmek. Kalıp bir zarfla da kurulabilir: uzun uzun dil dökmek. Tatlı sözler bir övgü, bir yalvarma ya da bir vaat olabilir. Bir pazarlıkta, bir aile içinde ya da bir gönül ilişkisinde geçebilir. Sözlük amacın iyi ya da kötü olduğunu ayırmaz; kandırmak da tanımdadır, inandırmak da. Sonucun ne olduğunu da söylemez.

Örnek Cümleler

  1. Harçlığını erken almak isteyen Emre, babasına akşam boyunca dil döktü; sonunda cüzdan açıldı.
  2. Sahte altın satan adam, köy kadınlarına öyle diller döktü ki birkaçı gerçek bileziklerini verdi.
  3. Ev arkadaşı kedi istemiyordu; Zeynep hayvanın sorun çıkarmayacağına onu inandırmak için uzun uzun dil döktü.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümlede amaç bir ninninin söylenmesidir: Ninniyi mutlaka söylemesi için ona bir sürü dil döktü. Mutlaka sözü isteğin güçlü olduğunu gösterir. Dil döken kişi, karşısındakini ninniyi söylemeye razı etmeye çalışır.

Ağzından girip burnundan çıkmak, birinci anlamında türlü yollara başvurarak birini bir şeye razı etmek, kandırmaktır. Dil dökmek ise bunu tatlı sözlerle yapar. Biri yolların çeşitliliğini, öteki sözün tatlılığını öne çıkarır.

Bu atasözü, gönül alıcı, okşayıcı sözlerle karşıdakinin inadının yenilebileceğini söyler. Dil dökmek de tatlı sözler söylemektir; ama tanımı kandırmayı ve yararlanmayı da kapsar. Atasözü tatlı sözün gücünü över, deyim bu sözlerin amacını da içerir.