Deyim

Dilediği gibi Ne Demek?

Anlamı

kendi düşünce, görüş ve isteğine göre:
'Duygu, düşünce, dilediğim gibi yaşamak özgürlüğümü korumak isterim.' -N. Cumalı.

Detaylı Açıklama

Dilediği gibi, sözlükte kendi düşünce, görüş ve isteğine göre diye açıklanır. Kalıp bir fiili niteler: dilediği gibi yaşamak, dilediği gibi davranmak, dilediği gibi harcamak. İyelik eki kişiye göre değişir: dilediğim gibi, dilediğin gibi, diledikleri gibi. Tanım üç ölçü anar: düşünce, görüş ve istek. Davranışın ölçüsü başkasının sözü değil, kişinin kendi tercihidir. Kalıp bir hakkı savunmak için de kullanılabilir, bir aşırılığı eleştirmek için de. Sözlük bu tercihi övmez ya da yermez. Bir evde, bir dükkânda ya da bir sanat çalışmasında geçebilir: kişi evini dilediği gibi döşer, işini dilediği gibi yürütür. Kalıp bir izin cümlesine de girer: dilediğin gibi yap. Böyle bir cümlede karar karşıdaki kişiye bırakılır.

Örnek Cümleler

  1. Emekli olduktan sonra bahçesini dilediği gibi düzenleyen dedem, her köşeye başka bir meyve ağacı dikti.
  2. Babasından kalan parayı kimseye danışmadan dilediği gibi harcayan Kenan, iki yılda elinde hiçbir şey bırakmadı.
  3. Yeni müdür, her öğretmenin ders planını dilediği gibi hazırlamasına izin verdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Konuşan, dilediği gibi yaşama özgürlüğünü korumak ister: Duygu, düşünce, dilediğim gibi yaşamak özgürlüğümü korumak isterim. Kalıp burada birinci kişiyle, dilediğim gibi biçiminde geçer. Duygu ve düşünce sözcükleri bu özgürlüğün kapsadığı alanları sayar.

Burnunun dikine gitmek, öğüt dinlemeyerek kendi bildiği gibi davranmaktır; tanım öğüdün dinlenmediğini de söyler. Dilediği gibi ise yalnız davranışın kişinin kendi isteğine göre olduğunu bildirir. Biri öğüde kulak asmamayı da anlatır, öteki yalnız kişisel tercihi.

Bu atasözü, herkesin kendi bildiği gibi davrandığını ve ortada düşünce birliği kalmadığını söyler. Herkes dilediği gibi davrandığında atasözünün anlattığı durum ortaya çıkabilir. Atasözü bunu bir topluluğun hâli olarak anlatır; kalıp tek bir kişinin davranışını niteler.