Anlamı
kendi düşünce, görüş ve isteğine göre:
'Duygu, düşünce, dilediğim gibi yaşamak özgürlüğümü korumak isterim.' -N. Cumalı.
Detaylı Açıklama
Dilediği gibi, kişinin kendi isteğine, keyfine, düşüncesine ya da tercihine göre davranmasını anlatan bir deyimdir. Bu kullanımda baskıdan bağımsız hareket etme, sınırlanmama ve seçim yapma özgürlüğü öne çıkar. Bağlama göre olumlu ya da eleştirel duyulabilir. Biri dilediği gibi yaşamak isteyebilir; bu olumlu ve özgürlükçü bir çağrışım taşır. Ama biri başkalarını umursamadan dilediği gibi davranıyorsa, söz bu kez bencillik ya da ölçüsüzlük eleştirisi taşıyabilir. Bu yüzden deyim tek başına nötrdür; asıl rengi kullanım yeri belirler. Gündelik dilde kişisel alan, yaşam tarzı, karar verme ve özgür hareket etme durumları için çok işlevlidir. İsteğin davranış üzerindeki doğrudan etkisini yalın biçimde gösterir. Bu kullanım, sözün yalnız kelime anlamıyla değil, sosyal ilişki içindeki etkisiyle de yaşadığını gösterir; bu yüzden bugün de kolayca bağlama oturur.
Örnek Cümleler
- Evinde kimseye hesap vermeden dilediği gibi yaşamak istediğini açıkça söyledi.
- Kimseye zarar vermeden dilediği gibi giyinmek herkesin en doğal hakkıdır.
- Ortak kuralları hiçe sayıp dilediği gibi davranınca çevresinden ciddi tepki çekti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dilediği gibi davranmak bazen meşru kişisel tercih, bazen de başkalarını hiçe sayan ölçüsüz hareket anlamına gelir. Değeri bağlam belirler. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.
Yaşam tarzı, giyim, düşünce, çalışma biçimi ve günlük kararlar üzerine kurulan cümlelerde çok doğal görünür. Çünkü bu alanlarda bireysel tercih öne çıkar. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.
Çünkü kişinin dilediği gibi davranma hakkı, başkasının alanına taşmadığı sürece olumlu karşılanır. Deyim böylece özgürlük ile sorumluluk arasındaki çizgiyi de hatırlatır. Bu yüzden söz, yalnız anlamı değil kullanım tonu ve ilişki içindeki etkisiyle birlikte düşünülmelidir.