Anlamı
saygısızca ve gönül kırıcı bir biçimde konuşan.
Detaylı Açıklama
Dili pabuç kadar, saygısızca ve gönül kırıcı bir biçimde konuşan kişiyi niteleyen bir deyimdir. Sözlük onu bir sıfat gibi tanımlar: nitelenen, konuşma biçimiyle tanınan bir insandır. Tanımda iki öğe birleşir: saygısızlık ve gönül kırıcılık. Böyle biri karşısındakinin yaşına, konumuna aldırmadan konuşur ve sözleriyle onu incitir. Benzetme dili bir pabuçla ölçer; tanım bu ölçünün neden seçildiğini söylemez. Kalıp bir adın önünde gelebilir: dili pabuç kadar bir çocuk. Yüklem olarak da kurulabilir: bu kızın dili pabuç kadar. Nitelenen kişinin yaşını tanım sınırlamaz. İncinen kişi bir aile büyüğü, bir komşu, bir öğretmen ya da bir müşteri olabilir. Tanımdaki iki nitelik de kişinin konuşmasındaki kusuru gösterir. Söz, böyle birinden yakınan kişinin ağzından çıkar.
Örnek Cümleler
- Dili pabuç kadar olan torun, yemekte öğüt veren dedesinin sözünü kesip ona eskide kalmış biri olduğunu söyledi.
- Yeni gelen kasiyerin dili pabuç kadar; fiyatı soran yaşlı müşteriye etiketi okumayı bilmiyor musun diye çıkıştı.
- Sınıftaki dili pabuç kadar öğrenci, sözlüde zorlanan arkadaşının kekemeliğiyle herkesin önünde alay etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Pabuç kadar dili olmak, kabaca ve terbiyesizce karşılık vermektir; bir eylem bildirir. Dili pabuç kadar ise bir kişiyi niteler ve tanımında gönül kırıcılığı da anar. Biri karşılık verme anını, öteki kişinin konuşma biçimini öne alır.
Dili kılıçtan keskin, kırıcı ve ağır konuşan kişiyi niteler. İki kalıp da konuşanın sözleriyle başkasını incittiğini anlatır. Saygısızlık ise yalnız dili pabuç kadar deyiminin tanımında yer alır.
Atasözü, gönül alıcı ve okşayıcı sözlerle karşıdakinin inadının yenilebileceğini söyler. Dili pabuç kadar olan kişi ise sözleriyle gönül kırar. Biri yumuşak sözün gücünü öğütler, öteki kırıcı konuşanı adlandırır.