Deyim

Dilinde Tüy Bitmek Ne Demek?

Anlamı

tekrar tekrar söylemekten usanmak, bıkmak.

Detaylı Açıklama

Dilinde tüy bitmek, bir şeyi tekrar tekrar söylemekten usanmak, bıkmak anlamına gelir. Deyim söyleyenin durumunu anlatır: aynı uyarıyı, aynı isteği ya da aynı öğüdü defalarca dile getirmiş ve bundan yorulmuştur. Deyimdeki görüntü, dilde tüy çıkmasıdır. Tanım tekrarın neden gerektiğini söylemez; ama söz, söylenenin yerine gelmediği durumlarda kurulabilir. Usanılan iş ayrılma ekiyle gelir: söylemekten, hatırlatmaktan, anlatmaktan. Söylenen şey bir ödev hatırlatması, bir sağlık uyarısı, bir düzen kuralı ya da bir borç olabilir. Söyleyen bir anne, bir öğretmen, bir usta ya da bir yönetici olabilir. Bıkkınlık dinleyende değil, aynı sözü yineleyen kişidedir. Kalıp bir yakınma olarak kurulur: söylemekten dilimde tüy bitti. Bir ev içinde, bir şantiyede ya da bir sınıfta duyulabilir.

Örnek Cümleler

  1. Odanı topla demekten annemin dilinde tüy bitti, ama dolabın önündeki kıyafet yığını hâlâ duruyor.
  2. İşçilere baret takın demekten şantiye şefinin dilinde tüy bitti; denetimde yine yarısı baretsiz yakalandı.
  3. Kira gününü hatırlatmaktan ev sahibinin dilinde tüy bitti; kiracı bu ay da ödemeyi geciktirdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Gına gelmek usanmak, bıkmaktır; sözlükteki örnekte bıkılan şey siyaset ve eleştiridir. Dilinde tüy bitmekte ise kişiyi yoran, aynı sözü kendisinin yinelemesidir. Biri her türlü bıkkınlığı, öteki tekrardan doğan yorgunluğu anlatır.

Bıkkınlık vermek, bir şeyi sürekli tekrarlayarak karşısındakini usandırmaktır. İki deyimde de tekrar vardır; ama bıkkınlık vermekte usanan dinleyendir. Dilinde tüy bitmekte yorulan ise sözü yineleyen kişinin kendisidir.

Atasözü anlayışlı kimseleri en küçük bir sözün bile etkilediğini, anlayışsızlara ise ne söylense yararsız olduğunu anlatır. Dilinde tüy biten kişinin karşısındaki bu ikinci türden olabilir. Atasözü dinleyenin anlayışına, deyim söyleyenin bıkkınlığına bakar.