Anlamı
anlayışlı kimseleri en küçük bir söz bile etkiler oysa anlayışsız kimselere ne söylense yararsızdır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, anlayışlı ve sezgili kişilerin küçük bir ima veya kısa bir sözle bile meseleyi kavrayabildiğini, anlayışsız kişilere ise ne kadar açık anlatılsa da sonucun değişmeyebileceğini anlatır. Buradaki karşılaştırma, kavrayış gücünün önemini vurgular. Günlük hayatta nasihat, eğitim, iletişim ve insan ilişkileri üzerine konuşulurken sıkça kullanılır. Türkçede sözün etkisinin biraz da karşı tarafın anlayışına bağlı olduğunu anlatan çok bilinen atasözlerinden biridir. Özellikle tekrar tekrar aynı şeyi anlatmaktan yorulan kişilerin sıkça başvurduğu bir atasözüdür. Ayrıca ince esprileri, dolaylı mesajları ve ima yoluyla verilen uyarıları kavrayan kişilere yapılan övgüde de kullanılır. İletişimde karşı tarafın alıcı kapasitesinin taşıyıcı kadar önemli olduğunu vurgular. Anlayış kapasitesinin iletişimde belirleyici rol oynadığını vurgular.
Örnek Cümleler
- Bir kez söyledim, anladı; anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna az.
- Bazı insanlara ne anlatsan boş, anlayana sivrisinek saz anlamayana davul zurna az.
- Anneannem sobayı karıştırırken "anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna az" derdi hep.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sözün değil, biraz da anlayış kapasitesinin belirleyici olduğunu öne çıkarır. Bu atasözü, anlayışlı ve sezgili kişilerin küçük bir ima veya kısa bir sözle bile meseleyi kavrayabildiğini, anlayışsız kişilere ise ne kadar açık anlatılsa da sonucun değişmeyebileceğini anlatır.
Evet, özellikle bir şeyin dolaylı anlatıldığı ve karşı tarafın anlamasının beklendiği durumlarda kullanılır. Buradaki karşılaştırma, kavrayış gücünün önemini vurgular.
İkisi de iletişim üzerine kuruludur; biri üslubu, diğeri ise karşı tarafın anlayış düzeyini vurgular. Özellikle tekrar tekrar aynı şeyi anlatmaktan yorulan kişilerin sıkça başvurduğu bir atasözüdür.