Anlamı
verdiği sözü yerine getirmeyen kişi, sebebi sorulduğu zaman kendini savunmakta zorlanır.
Detaylı Açıklama
Dille düğümlenen, dişle çözülmez sözü, ağızdan verilen sözlerin sonradan kolayca geri alınamayacağını ve tutulmayan sözün sahibini savunmasız bırakacağını anlatan bir atasözüdür. Dille düğümlemek, söz vermek ya da işi konuşmayla bağlamaktır; dişle çözmek ise sonradan zorla kurtulmaya çalışmak gibi düşünülebilir. Atasözü, konuşarak bağlanan işin kaba kuvvetle ya da bahanelerle çözülemeyeceğini söyler. Bu yüzden söz sorumluluğu, güven ve taahhüt duygusu çok güçlüdür. Kişi bir şey söyledi mi, artık onun hesabını vermek zorundadır. Gündelik hayatta vaatler, borçlar, sözleşmeler ve karşılıklı güven ilişkilerinde çok yerinde kullanılır. Söze sadakatin değerini sert ve kısa bir öğütle anlatır. Verilen sözün geri dönüşünün ne kadar güç olduğunu keskin ve kalıcı biçimde anlatan derin bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Verdiği sözü unutmaya kalkınca büyükler dille düğümlenen, dişle çözülmez dedi.
- İnsan düşünmeden söz vermemeli, bir kere verilen söz geri alınamaz; dille düğümlenen dişle çözülmez.
- Taahhüt altına giren herkes dille düğümlenen, dişle çözülmez sözünü hatırlamalı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Ağızdan çıkan sözün bağlayıcı olduğunu ve sonradan bahaneyle kurtulmanın kolay olmadığını uyarır. Önce düşünmek, sonra söz vermek gerektiğini söyler. Verilen sözün insanı nasıl köşeye sıkıştırabileceğini net biçimde hatırlatır.
Çünkü söz görünmez olsa da güçlü bir bağ kurar. Atasözü bu bağı somut bir düğüm gibi düşünerek sorumluluğu görünür kılar.
İş anlaşmalarında, borç ilişkilerinde, dostlukta verilen sözlerde ve kamusal vaatlerde hâlâ çok geçerlidir. Sözün güvene dönüşmesi bugün de önemlidir. Hem ticaret hem özel hayatta söze bağlılık hâlâ en temel güven ölçüsüdür.