Deyim

Dimdik Durmak Ne Demek?

Anlamı

1) tam dik durumda olmak:
'Pencerenin önünde, sırtı odaya dönük olarak dimdik durdu.' -T. Buğra. 2) mec. tutumunu değiştirmemek, yılmamak:
'Onun nasıl hiç sarsılmadan dimdik durduğunu gördüm.' -Y. Z. Ortaç.

Detaylı Açıklama

Dimdik durmanın ilk anlamı bedenle ilgilidir: tam dik durumda olmak. Kişi eğilmeden, bükülmeden, başı ve gövdesi dik olarak durur. Bir nöbetçi, bir öğrenci ya da pencere önünde bekleyen biri böyle durabilir; bir direk ya da bir kavak da böyle nitelenebilir. Sözlüğün verdiği mecaz anlam tutumla ilgilidir: tutumunu değiştirmemek, yılmamak. Bu anlamda kişi baskıya, tehdide ya da kayba karşı fikrinden dönmez ve gücünü yitirmez. İki anlam aynı görüntüden yararlanır: eğilmeyen beden ile eğilmeyen tutum. Somut anlam bir tören alanında ya da bir kapı önünde görülür. Mecaz anlam ise bir grevde, bir dava sürecinde ya da uzun bir hastalık karşısında kendini gösterir. Her iki anlamın da sözlükte ayrı birer tanığı vardır.

Örnek Cümleler

  1. Bayrak töreninde en öndeki öğrenci, sert rüzgâra rağmen ellerini yanına yapıştırıp dimdik durdu.
  2. Fabrika sahibinin bütün tehditlerine karşın sendika temsilcisi dimdik durdu, imzasını geri çekmedi.
  3. Üç ameliyat geçiren Nermin Hanım hastalık karşısında dimdik durdu, bir gün bile umudunu yitirmedi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Somut anlamı, tam dik durumda olmayı örnekler: Pencerenin önünde, sırtı odaya dönük olarak dimdik durdu. Cümlede kişinin yeri ve duruşu ayrıntıyla verilir. Sırtının odaya dönük olması, bu duruşun yönünü de gösterir.

Mecaz anlamı anlatır: Onun nasıl hiç sarsılmadan dimdik durduğunu gördüm. Hiç sarsılmadan sözü, yılmamanın altını çizer. Burada beden değil, kişinin bir zorluk karşısındaki sağlam tutumu söz konusudur.

Atasözü, zor kullanan kişilere çok güçlü sanılan kimselerin bile boyun eğdiğini söyler. Dimdik durmanın mecaz anlamı ise boyun eğmeyen kişiyi anlatır. Atasözü böyle bir direnişin her zaman sürmeyebileceğini hatırlatır.