Deyim

Dipsiz Kile, Boş Ambar Ne Demek?

Anlamı

para, mal tutmayanın durumunu veya bir iş için boş yere uğraşıldığını anlatan bir söz:
'Politika ne nankör bir meslek, ne dipsiz kile, boş ambar imiş.' -R. H. Karay.

Detaylı Açıklama

Dipsiz kile, boş ambar sözlükte iki durumu anlatan bir sözdür. Birinci durum para ya da mal tutmayan kişinindir. Böyle biri kazandığını elinde tutamaz; gelen para da mal da kısa sürede tükenir. İkinci durum bir iş için boş yere uğraşılmasıdır. Emek verilir, zaman harcanır ama ortaya bir sonuç çıkmaz. Birinci anlamda konu bir kişinin ya da bir evin geçimidir. İkinci anlamda ise bir girişim, bir meslek ya da uzun süren bir çaba söz konusudur. Kalıp yüklem yerinde durabilir; bir cümlenin sonuna ayrı bir yargı olarak da eklenebilir. Söz bir aile bütçesi, bir esnafın kasası ya da sonuç vermeyen bir tarla için söylenebilir.

Örnek Cümleler

  1. Ayın onunda maaşını bitiren kardeşim her ay benden borç istiyor; onun cebi dipsiz kile, boş ambar.
  2. Babasından kalan üç dükkânı birer birer satıp parasını eğlencede tüketen Kenan'ın durumu dipsiz kile, boş ambar.
  3. Üç yıldır o çorak tarlayı sürüp tohum attık, bir çuval buğday bile alamadık; dipsiz kile, boş ambar.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bir mesleği niteler: Politika ne nankör bir meslek, ne dipsiz kile, boş ambar imiş. Sözlük bu cümleyi iki anlamın ardından tek tanık olarak verir. Yazar politikayı hem nankör hem dipsiz kile diye anar; cümle bir kişinin parasından değil, bir uğraşın kendisinden söz eder.

Sözlük boş kile, dipsiz ambar maddesini bu söze gönderir; ikisi aynı anlamı taşır. Fark yalnız sıfatların yer değiştirmesindedir: birinde kile dipsiz, ambar boştur, ötekinde kile boş, ambar dipsizdir. Hangisi seçilirse seçilsin söz para tutmayanı ya da boşa giden uğraşı anlatır.

Bu atasözü, kazancı yetmeyen kişinin eline geçeni hemen harcadığını, yarını için bir şey saklayamadığını söyler. Dipsiz kile, boş ambar da birinci anlamında para, mal tutmayanın durumunu anlatır. Atasözü bu durumu kazancın azlığına bağlar; sözlük dipsiz kileye böyle bir sebep yüklemez.