Anlamı
1) okumak için yıllarca çalışmak:
'Dirsek çürütüp emek verdiği kitapları, can vermeden can bulunamayacağını ona hiç söylememişti.' -S. Ayverdi. 2) öğrenimde veya meslekte uzun yıllar geçirmek:
'Bu meslekte senelerce dirsek çürüttüğüne göre kendisini gayet iyi anlayabilirdi.' -O. Aysu.
Detaylı Açıklama
Dirsek çürütmenin sözlükte iki anlamı vardır. İlki okumak için yıllarca çalışmaktır: kişi uzun süre kitap okur, ders çalışır. İkinci anlam öğrenimde ya da meslekte uzun yıllar geçirmektir. Burada yalnız okumak değil, bir okulda ya da bir meslekte geçen süre öne çıkar. İki anlamda da süre uzundur; tanım yıllarca ve uzun yıllar sözleriyle bunu açıkça bildirir. Kısa bir hazırlık, birkaç haftalık bir çalışma kalıba girmez. Kişi bir öğrenci, bir araştırmacı, bir hâkim, bir hekim ya da bir zanaatkâr olabilir. Sözlük bu çalışmanın sonucunu söylemez; kişinin başarıp başarmadığı aynı cümlede anılabilir, hiç anılmayabilir de. Meslek ya da yer bulunma ekiyle eklenebilir: bu meslekte, kütüphanede dirsek çürütmek. Kalıp bir hayat hikâyesinde, bir mezuniyet konuşmasında ya da iki meslektaşın sohbetinde geçebilir.
Örnek Cümleler
- Tıp fakültesine girmek için iki yıl dershanede dirsek çürüten Murat, sonunda istediği okulu kazandı.
- Otuz yıl adliyede dirsek çürüten hâkim, emekli olunca köyüne dönüp arıcılığa başladı.
- Doktora tezi için arşivlerde yıllarca dirsek çürüten Leyla, bulduğu belgeleri sonunda kitap hâlinde yayımladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlamı, okumak için yıllarca çalışmayı gösterir: Dirsek çürütüp emek verdiği kitapları, can vermeden can bulunamayacağını ona hiç söylememişti. Kalıp burada emek vermek sözüyle yan yana durur ve kitaplara bağlanır. Sözlük bu tanığı ilk anlamın altında verir.
İkinci anlamdadır: Bu meslekte senelerce dirsek çürüttüğüne göre kendisini gayet iyi anlayabilirdi. Burada konu okumak değil, bir meslekte uzun yıllar geçirmektir. Cümle bu sürenin kişiye karşısındakini anlama imkânı verdiği sonucuna varır.
Ömür çürütmek, uzun zaman emek vermiş olmak ya da boşuna vakit geçirmiş olmaktır. Dirsek çürütmekte de uzun bir emek vardır; ancak tanım bu emeği okumaya, öğrenime ya da mesleğe bağlar. Ömür çürütmenin boşa geçen zaman anlamı ise dirsek çürütmede bulunmaz.