Anlamı
zorla veya inatla istediğini yaptırmak:
'Karşısındakine diş geçirmek inadı gene kabarmıştı.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Diş geçirmek, zorla, baskıyla ya da inatla istediğini yaptırabilmek anlamında kullanılan bir deyimdir. Buradaki diş, güç ve direnç aracıdır; geçirmek ise karşı taraf üzerinde etkili olmayı anlatır. Kişi birine diş geçiriyorsa, onun direncini kırabiliyor, sözüne ya da baskısına boyun eğdirebiliyor demektir. Deyim bu yüzden rekabet, inat, güç savaşı ve psikolojik üstünlük alanında çok işlevlidir. Gündelik dilde hem insanlar arası çekişmelerde hem de kurumlar, gruplar ve çevre ilişkilerinde kullanılabilir. Sert ama çok tanıdık bir tınısı vardır. Gücün karşı tarafa işlemesini, etkili olmasını son derece görünür kılan bir halk ifadesidir. Bu yönüyle deyim, yalnız sözcük anlamını değil, kişinin içinde bulunduğu baskıyı, direnci ya da ilişki içindeki konumunu da açıkça hissettirir.
Örnek Cümleler
- Mahallede kimseye bir türlü diş geçiremeyince öfkesinden iyice hırçınlaşıp sinirlenmeye başladı.
- Bunca dirence ve kararlılığa rağmen ona diş geçirmek hiç kolay olmadı.
- Patron sendika kurulduktan sonra çalışanlara eskisi kadar kolay diş geçiremiyor artık.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bir tarafın ötekinin üzerinde baskı kurup sonuç almasını ifade eder. İkna değil, etkili olma ve üstün gelme öne çıkar. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
Tartışmalarda, rekabet alanlarında, iş yerinde otorite mücadelelerinde ve güçlü-güçsüz ilişkilerinde daha sık kullanılır. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
Diş geçirmek daha genel bir etkili olma ve baskı kurma hâlidir. Dize getirmek ise sonucu daha açık, daha tam bir boyun eğdirme gibi duyulur. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.