Anlamı
görünüşe aldanmamalı.
Detaylı Açıklama
Dışı eli yakar, içi beni yakar atasözü görünüşe aldanmamak gerektiğini söyler. Sözlük anlamı tek bir öğütle verir: görünüşe aldanmamalı. Görünüş bir zenginlik, bir evlilik, bir makam ya da büyük bir ev olabilir. Öğüt, bir şeyin yalnız dışına bakarak yargıya varmamayı ister. Söz iki yarıdan kurulur ve iki yarı aynı fiille biter: yakar. Birinci yarı dışarıdan bakanları, ikinci yarı konuşanı anar. Konuşan kendi durumunu anlatırken bu sözü kurabilir: başkalarının imrendiği hâlinin içyüzünü kendisi bilir. Öğüt bir başkasına da yöneltilebilir: bir şeyin görünüşüne bakıp hüküm veren birine hatırlatılır. Söz bir aile sohbetinde, bir komşu dedikodusunun ardından ya da bir dert ortaklığında geçebilir. Atasözü görünüşün ardındaki durumu ayrıntılı anlatmaz; bunu söylendiği cümle tamamlar.
Örnek Cümleler
- Herkes konakta oturduğumuz için bizi zengin sanıyor; oysa babam evin vergisini bile borçla ödüyor. Dışı eli yakar, içi beni yakar.
- Komşular kızımın şatafatlı düğününe imrendi; damadın kumar borçlarını ise yalnız ben biliyorum. Dışı eli yakar, içi beni yakar.
- Arkadaşlarım şirketteki makamımı kıskanıyor ama aylardır maaşımı zamanında alamadığımı kimse bilmiyor. Dışı eli yakar, içi beni yakar.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
El başkalarını, ben ise konuşanı gösterir. Bir şeyin dışını gören başkaları onu imrenilecek bulur; içini bilen konuşan ise sıkıntısını taşır. Sözlük bu iki yarıyı ayrıca açıklamaz, anlamı görünüşe aldanmamalı öğüdüyle verir.
Bu biçimde iki yarı yer değiştirir. Sözlük ona daha ayrıntılı bir açıklama verir: dış görünüşü ile başkalarının hoşuna giden bir şeyin ya da durumun gerçekte kötü yönleri olabilir. Dışı eli yakar, içi beni yakar ise yalnız görünüşe aldanmamayı öğütler.
Her gördüğü sakallıyı babası sanmak, sözlükte şaka yollu görünüşe aldanmak diye açıklanır. Atasözü ise görünüşe aldanmamayı öğütler. Deyim aldanan kişiyi takılarak anlatır; atasözü aynı yanılgıya düşmemesi için dinleyeni uyarır.