Anlamı
'dışı süslü, güzel görünüşlü ancak içi berbat' anlamında kullanılan bir söz.
Detaylı Açıklama
Dışı kalaylı, içi alaylı sözü, dışı süslü ve düzgün görünse de içi bozuk, kötü ya da değersiz olan kişi ve şeyler için kullanılır. Görünüş ile öz arasındaki farkı vurur. Buradaki kalay, parlak ve aldatıcı yüzü; alaylı iç ise bozuk özü simgeler. Söz bu nedenle yalnız kişiler için değil, eşyalar, kurumlar ve düzenler için de mecazen kullanılabilir. Dış görüntüye kolay kanan tavrı eleştirir ve asıl değerin içerikte aranması gerektiğini söyler. Kısacası söz, süslü dış yüzün aldatıcı olabileceğini anlatır ve görünüşe bakarak hüküm vermenin yanlışlığını açıkça gösterir. Parlaklığın tuzağına dikkat çeker. İç yüzü sorgulatır. Aldatıcı cilayı bozar. Şüphe uyandırır. Özün önemini büyütür.
Örnek Cümleler
- Adam tam dışı kalaylı, içi alaylı çıktı; sözü başka özü başkaydı.
- Eşyaya aldanma, bazısı dışı kalaylı, içi alaylı olur gerçekten bazen.
- Bu kadar parlak görünene dikkat et; dışı kalaylı, içi alaylı çıkabilir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Gösterişli dış görünüş ile bozuk iç yapının çelişmesini eleştirir. Sözün gücü de tam olarak bu görünüş-öz çatışmasını sert biçimde kurmasından gelir.
Hayır, eşya, kurum ve ilişki için de kullanılabilir. Yani yalnız insanı değil, dışı parlak ama özü bozuk her yapıyı eleştirebilir.
Dışı eli yakar, içi beni yakar sözüyle görünüş-iç farkı açısından yakınlık kurar. Ancak burada vurgu daha çok aldatıcı dış parlaklığa yönelir.