Atasözü

Doğru Söz Acıdır Ne Demek?

Anlamı

eksikleri, yanlışları, yolsuzlukları bütün çıplaklığıyla ortaya koyan ve eleştiren söz, bu işi yapanlara acı gelir.

Detaylı Açıklama

Doğru söz acıdır atasözü, eksikleri, yanlışları, yolsuzlukları bütün çıplaklığıyla ortaya koyan ve eleştiren sözün bu işi yapanlara acı geldiğini söyler. Tanımda sözün iki işi vardır: ortaya koymak ve eleştirmek. Bütün çıplaklığıyla sözü, sözün yumuşatılmadan söylendiğini gösterir. Acı gelen kişi eksiği, yanlışı ya da yolsuzluğu yapan kişidir; atasözü sözü dinleyen herkesten değil, onlardan söz eder. Söz bir denetim raporu, bir eleştiri yazısı, bir öğretmen değerlendirmesi ya da bir dost uyarısı olabilir. Acı gelmek sözün yanlış olduğunu göstermez; atasözü sözün doğruluğunu baştan kabul eder. Atasözü eleştiriye kızan birine verilen bir karşılık olabilir. Eleştiriyi yapan kişi de sözünün hoş karşılanmayacağını bilerek ona başvurabilir. Yüklem ad cümlesiyle kurulur: acıdır.

Örnek Cümleler

  1. Müfettişin raporunda yolsuzlukları tek tek okuyan belediye başkanı yüzünü buruşturdu; doğru söz acıdır.
  2. Tezindeki eksikleri danışmanından dinleyen öğrenci önce bozuldu, sonra bölümleri baştan yazdı; doğru söz acıdır.
  3. Yemeğin tuzsuz olduğunu yazan eleştirmene kızan aşçı, ertesi gün tarifini değiştirdi; doğru söz acıdır.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Sözlük hak söz ağıdan acıdır atasözüne de aynı açıklamayı verir; anlamca iki söz örtüşür. Ayrılık görüntüdedir: biri doğru sözü yalın biçimde acı bulur, öteki hak sözü ağıdan bile acı sayar. Ağı zehir demektir; karşılaştırma acılığı en uç noktaya taşır.

Dost sözü acıdır, yakınlarımızın eksikliklerimizi çekinmeden söylediğini anlatır. Doğru söz acıdır ise sözü söyleyenin kim olduğuna bakmaz; eksikleri ve yolsuzlukları ortaya koyan her sözü anar. Biri söyleyenin yakınlığına, öteki sözün içeriğine bakar.

Tepki çekmek, olumsuz ve sert bir eleştiriyle karşı karşıya kalmaktır. Eksikleri ortaya konan kişi de böyle bir eleştiriyle karşılaşmış olur; atasözü ona bunun acı geldiğini söyler. Deyim eleştiriye uğramayı, atasözü bunun eleştirilene nasıl geldiğini anlatır.