Atasözü

Doğru Söz Yemin İstemez Ne Demek?

Anlamı

sözün doğruluğunda kuşku yoksa yemine gerek yoktur.

Detaylı Açıklama

Doğru söz yemin istemez atasözü, sözün doğruluğunda kuşku yoksa yemine gerek olmadığını söyler. Tanım bir koşul kurar: kuşkunun bulunmaması. Kuşku yoksa söz kendi başına yeter; yemin ona bir şey katmaz. Kuşkuyu gideren bir belge, bir tanık ya da kişinin bilinen doğruluğu olabilir. Yemin bir şey üzerine ant içmek, kutsal bir adı anmak ya da bir yakının başı üzerine söz vermek olabilir. Söz, sözünü yeminle pekiştirmeye çalışan birine karşılık olarak kurulabilir. Yemine başvurmadan konuşan biri de kendi tutumunu bu sözle anlatabilir. Sözün doğru olup olmadığına kimin karar vereceğini atasözü söylemez. Bir alışverişte, bir tanıklıkta ya da bir aile tartışmasında duyulabilir. Yüklemde söz kişileştirilir: yemin istemez.

Örnek Cümleler

  1. Kasadaki açıkla ilgisi olmadığını anlatan kasiyer yemin etmedi, kamera kayıtlarını izletti; doğru söz yemin istemez.
  2. Arabanın kaza geçirmediğini söyleyen galerici yemine gerek görmedi, ekspertiz raporunu masaya koydu; doğru söz yemin istemez.
  3. Köyün yaşlı muhtarı yıllardır yalan söylememiş, bu yüzden sözü herkesçe yeminsiz kabul ediliyor; doğru söz yemin istemez.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Sözü kişileştirir: doğru söz, bir şey istemeyen biri gibi anılır. İstemez fiili, doğruluğunda kuşku olmayan sözün kendini kanıtlamak için yemine başvurmadığını gösterir. Fiil geniş zamanın olumsuz biçimidir ve kalıcı bir yargı bildirir.

Yemin etsem başım ağrımaz, gerçek olduğuna korkmadan yemin edebileceğini söyleyen kişinin sözüdür. Bu kişi yemine hazırdır; doğru söz yemin istemez ise kuşku yoksa yemine gerek görmez. Biri yemin etmekten çekinmemeyi, öteki yeminin gereksizliğini anlatır.

Yalan yere yemin etmek, doğru olmadığını bile bile yemin etmektir. Atasözü ise doğruluğunda kuşku olmayan sözün yemine ihtiyaç duymadığını söyler. Birinde yemin gerçeğe uymayan bir sözün yanına konur, ötekinde böyle bir söz yeminsiz de yeter.