Anlamı
bir şeyi yapmaya veya yapmamaya söz vermek, yemin etmek:
'Böyle uzaklaşınca ağır ağır o bizden / Biz ayrı düşmemeye ant içmiştik denizden' -F. N. Çamlıbel.
Detaylı Açıklama
Ant içmek deyimi, bir şeyi yapmaya veya yapmamaya söz vermek, yemin etmek anlamında kullanılır. Sıradan bir vaatten daha ağırdır; kişi kendini açıkça bağlar ve sözünden dönmesi kusur sayılır. Kalıpta içmek fiili ant sözcüğüyle birlikte kalıplaşmıştır; halk ağzında aynı iş yemin içmek biçimiyle de anlatılır. Deyim asker andı, meslek andı ve dostluk sözü gibi durumlarda geçer; kişinin tek başına verdiği bir karar da ant içmek diye anlatılabilir: bir daha kumar oynamamaya ant içmek gibi. Ant içen kişi yalnız niyetini değil, kararlılığını da ilan etmiş olur. Törenlerde ant topluca içilir ve göreve başlamanın bir parçası sayılır. Sözün çiğnenmesi ise ayrı bir kalıpla, andını bozmak biçiminde anlatılır.
Örnek Cümleler
- Bir daha o kapıdan içeri girmemeye ant içti, sözünü de tuttu.
- Mezuniyet töreninde hepsi el kaldırıp mesleğin gereğini yerine getirmeye ant içti.
- Köylüler suyu paylaşmakta birbirini kollamaya ant içmiş, kavga o günden sonra bitmiş.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Vardır. Söz vermek sıradan bir bağdır, ant içmek ise yeminle pekiştirilmiştir. Kalıptaki içmek fiili bu anlamını ant ve yemin sözcükleriyle birlikte kazanır; tek başına söz vermek anlamı taşımaz.
Her kiple kurulabilir: ant içti, ant içeceğim, ant içmişlerdi. Gelecek zamanla söylendiğinde henüz bağlanılmamıştır, yalnız bir niyet bildirilir. Törenlerde edilgen biçimi de kullanılır: ant içildi; bu biçimde tek tek kişiler sayılmaz.
Andını bozmak kalıbıyla anlatılır. Biri verilen sözü kurar, öteki o sözün sonradan çiğnendiğini bildirir; ikisi birbirinin karşılığıdır ve çoğu zaman aynı olayın iki ayrı ucunu adlandırmak için kullanılır.