Anlamı
içinde bulunduğu sorunu çözmek için kapı kapı dolaşmak, birçok yere uğramak.
Detaylı Açıklama
Doksan kapının ipini çekmek, içinde bulunduğu sorunu çözmek için kapı kapı dolaşmak, birçok yere uğramak anlamındadır. Tanım bir amaç ve bir yol bildirir: amaç sorunu çözmek, yol birçok yere başvurmak. İçinde bulunduğu sözü sorunun kişinin kendi sorunu olduğunu gösterir. Sorun bir borç, bir iş arayışı, bir hastalık, bir resmî işlem ya da bir dava olabilir. Uğranan yer bir devlet dairesi, bir tanıdık, bir banka ya da bir hastane olabilir. Kalıp bir uğraşın uzunluğunu anlatırken kurulabilir. Tanım sorunun sonunda çözülüp çözülmediğini söylemez. Özne sorunu çözmeye çalışan kişidir. Kalıp bir yakınma içinde de geçebilir: doksan kapının ipini çektim, iş yine çözülmedi. Dolaşmanın kaç gün ya da kaç ay tuttuğu tanımda yer almaz.
Örnek Cümleler
- Oğluna burs bulmak için doksan kapının ipini çeken baba, sonunda bir vakfın desteğini aldı.
- Tapusundaki hatayı düzelttirmek isteyen yaşlı kadın, iki ay boyunca doksan kapının ipini çekti.
- Fabrikası kapanınca doksan kapının ipini çeken usta, altı ayın sonunda bir atölyede iş buldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İp çekmek, bir kapıda içerideki kişiye ulaşmaya çalışmayı düşündürür; doksan sayısı bu kapıların çokluğunu gösterir. Sözlük bu ayrıntıyı açıklamaz; anlamı sorunu çözmek için birçok yere uğramak diye verir.
Sözlük seksen kapının ipini çekmek biçimine de aynı açıklamayı verir. İki kalıp anlamca örtüşür; ayrılık yalnız sayıdadır. Doksan da seksen de kesin bir sayıyı değil, uğranan yerlerin çokluğunu anlatır.
Atasözü, hakkını aramasını bilmeyen kimsenin işinin görülmediğini söyler. Doksan kapının ipini çeken kişi de sorununu çözmek için arayışa girer. Atasözü aramanın gerekliliğini, deyim bu arayışın birçok yere uğrayarak sürmesini anlatır.