Anlamı
hakkını aramasını bilmeyen kimsenin işi görülmez.
Detaylı Açıklama
Ağlamayan çocuğa meme vermezler atasözü, hakkını aramasını, ihtiyacını dile getirmesini veya talebini belirtmesini bilmeyen kişinin isteğinin görülmeyeceğini anlatır. Buradaki bebek benzetmesi, ihtiyacın var olmasının tek başına yetmediğini; o ihtiyacın bir şekilde belli edilmesi gerektiğini gösterir. Halk bilgeliği bu sözle, sessiz kalanın çoğu zaman fark edilmediğini ve hakkın ancak aranırsa görülebildiğini vurgular. Bu atasözü bazen hak arama, bazen kendini ifade etme, bazen de talebini açık dile getirme bağlamında kullanılır. Söylendiği yerde pasifliğe karşı bir uyarı vardır. Yardım, ilgi, hak veya çözüm bekleyen kişi, bunu susarak elde edemez. Elbette her bağlamda ağlamak birebir anlamda değildir; burada asıl olan sesini duyurmak ve derdini göstermektir. Bu nedenle atasözü, sosyal hayatta görünürlüğün ve talep etmenin önemini vurgulayan güçlü ve güncel bir halk sözüdür. Kendi ihtiyacını dillendirmeyen kişinin kolayca unutulabileceğini hatırlatır.
Örnek Cümleler
- İstediğin maaşı açıkça söylemezsen kimse vermez; ağlamayan çocuğa meme vermezler.
- Sırada bekleyip hiç seslenmedi, memur önce arkasındakini çağırdı; ağlamayan çocuğa meme vermezler.
- Sırası gelmişti ama sesini çıkarmadığı için atlandı; ağlamayan çocuğa meme vermezler.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sesini çıkarmayı gereksiz sayan tutumu eleştirir; hakkın varlığı tek başına yetmez. Böyle bir kimsenin işi görülmez. Atasözü kabahati vermeyen tarafa değil, istemeyen tarafa yükler; ölçü de burada kurulur.
Sesli bir talebi temsil eder; ağlamak burada saldırganlık değil, talep bildirimidir. Benzetme bebeğin en doğal tepkisinden alınmıştır. Bebek nasıl isteyeceğini bilmez, yalnız duyurur; atasözü de yöntemi değil, duyurmayı şart koşar.
Çünkü iş hayatı, eğitim, aile ilişkileri ve kurumlarla iletişim dahil pek çok alanda insanların talebini belirtmeden sonuç alması zordur. Talebini bildirmeyenin sırası çoğu kez atlanır.