Anlamı
dağıtmak, ziyan etmek.
Detaylı Açıklama
Döküp saçmak, elde bulunan bir şeyi ölçüsüzce harcamak, savurmak, dağıtmak ya da ziyan etmek anlamında kullanılan bir deyimdir. Para için kullanıldığında gösterişe kapılarak gereksiz harcamayı anlatır; eşya için kullanıldığında ise eldeki şeyi hoyratça kullanma duygusu taşır. Sözün içinde bir taşkınlık ve hesapsızlık hissi vardır. Bu yüzden yalnız fiziksel olarak bir şeyi etrafa saçmayı değil, imkânı kıymet bilmeden tüketmeyi de anlatır. Günlük dilde para, emek, zaman ve fırsat için rahatlıkla kullanılabilir. Kısacası döküp saçmak, insanın elindekini dikkatli kullanmak yerine savurmasını, kontrolsüz ve israfçı davranmasını eleştiren güçlü bir deyimdir. Bu yönüyle söz, hesabını bilmeden davranan kişiye dönük açık bir uyarı ve sitem de taşır.
Örnek Cümleler
- Mirası birkaç yılda döküp saçmakla elinde avucunda bir şey bırakmadı.
- Bu kadar emeği döküp saçmak yerine işini biraz daha planlı yapsan daha iyi olurdu.
- Kazandığını döküp saçmak kolay, ama yeniden biriktirmek o kadar kolay değil.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü elindekini koruyup değerlendirmek yerine hoyratça harcama ve dağıtma davranışını anlatır. Söylenişinde açık bir sitem vardır. Deyim bu yüzden ölçüsüzlüğü eleştiren bir tonla kullanılır.
Hayır. Para dışında emek, zaman, malzeme ya da fırsat için de kullanılabilir. Çünkü ortak fikir, kıymetli olanı hoyratça tüketmektir. Bu genişlik deyimi daha kullanışlı kılar.
İkisi de ölçüsüz tüketim fikrini taşır. Döküp saçmak bu durumu daha canlı ve göz önüne getirir biçimde anlatır. Bu yüzden israfın görüntüsünü daha sert biçimde kurar.