Anlamı
çok uzun yaşamak.
Detaylı Açıklama
Dokuz yorgan eskitmek, çok uzun yıllar yaşamak anlamına gelir. Yorgan burada insanın ömrü boyunca kullandığı ev eşyasını, dokuz sayısı ise uzun zaman duygusunu simgeler. Bu yüzden söz, uzun ömrü sayıyla değil, geçirilen mevsimler ve yıllar üzerinden hissettirir. Sadece yaşlı olmayı değil, yılların biriktirdiği deneyimi, yorgunluğu ve tanıklığı da düşündürür. Gündelik dilde genellikle yaşlılar için şakayla karışık, bazen de hafif takdir duygusuyla söylenir. İçinde hem zamanın uzunluğu hem de hayatın dayanıklılığı vardır. İnsan birinin dokuz yorgan eskitmiş olduğunu söylediğinde, o kişinin pek çok dönem görmüş, çok şey yaşamış ve zamanın içinden geçerek bugüne gelmiş olduğunu anlatmış olur. Bu yönüyle deyim, yalnız sözcük anlamını değil, kişinin içinde bulunduğu baskıyı, direnci ya da ilişki içindeki konumunu da açıkça hissettirir.
Örnek Cümleler
- Nine öyle dirençliydi ki herkes onun dokuz yorgan eskitmiş biri olduğunu söylerdi.
- Dokuz yorgan eskitmiş dedeye rağmen hafızası hâlâ şaşırtıcı derecede yerindeydi.
- Köyün en yaşlı adamı dokuz yorgan eskitmiş olmanın ağırlığını yüzünde taşıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü yorgan günlük hayatın ve mevsimlerin tekrar eden eşlikçisidir. Çok yorgan eskitmek, çok kış görmek ve uzun zaman geçirmek anlamını güçlendirir. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
Evet. Özellikle yaşlı ama dinç kişiler için hem sevgi hem hafif mizah içeren bir söyleyiş olarak kullanılabilir. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
Hayır. Yaşın yanında deneyim, görmüş geçirmişlik ve zamanın insanda bıraktığı izler de bu sözün çağrışım alanındadır. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.