Anlamı
1) yavru vermek, üremek; 2) ürün vermek.
Detaylı Açıklama
Döl vermek, bir canlının yavru vermesi, üremesi ya da mecazen ürün vermesi anlamında kullanılan bir deyimdir. Temel anlamı biyolojik çoğalmadır; ancak halk dilinde bazen toprağın, ağacın ya da emeğin verimli sonuç vermesi için de benzetmeli biçimde kullanılabilir. Sözde asıl vurgu üretkenliktir. Bir şey yalnız var olmakla kalmaz, kendinden yeni bir hayat ya da yeni bir sonuç doğurur. Bu nedenle hem hayvancılık hem tarım hem de verim fikriyle bağlantılı bir deyimdir. Kırsal yaşamda daha doğal duyulur ama mecaz genişliği sayesinde başka alanlara da taşınabilir. Kısacası döl vermek, canlılık, üretkenlik ve çoğalma fikrini taşıyan, doğrudan hayata ve verime bağlanan eski ama güçlü bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Bu inek yıllardır düzenli döl vermekle sürünün en kıymetlisi sayılıyor.
- Toprak emek görünce döl vermek gibi hemen bereketlenir derdi dedem.
- Çiftçi, bu ağacın da birkaç yıl içinde iyi iyi döl vermek gibi ürün vereceğini umuyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Döl vermek, yalnız yaşamak değil yeni hayat üretmek anlamını taşır. Bu yüzden bereket ve çoğalma fikrini birlikte çağrıştırır. Deyim üretkenliği canlılıkla aynı çizgide anlatır.
Çünkü söz yalnız biyolojik üremeyi değil, verim ve sonuç alma düşüncesini de anlatmaya elverişlidir. Böylece toprak ve emek için de kullanılabilir. Bu mecaz alanı, bereket fikrini genişletir.
Hayvancılık ve kırsal üretim ortamlarıdır. Özellikle köy dilinde ve yetiştiricilik bağlamında daha doğal duyulur. Bu yüzden kullanımın asıl ağırlığı üretim hayatında kalır.