Anlamı
1) kurduğu iş düzeni bozulmak; 2) mec. hilesi ortaya çıkmak.
Detaylı Açıklama
Dolabı bozulmak, kurduğu düzenin dağılması ya da çevirdiği hilenin açığa çıkması anlamında kullanılan bir deyimdir. Bu sözde dolap, kişinin arka planda kurduğu işleyişi, hesabı ya da küçük oyunu temsil eder. Dolap bozulduğunda ya plan işlemez hâle gelir ya da gizli tutulan taraf görünür olur. Bu yüzden deyim hem işlerin ters gitmesini hem de kurnazlığın deşifre olmasını anlatabilir. Gündelik dilde özellikle hileyle çıkar sağlamaya çalışan kişiler için kullanılır. Bazen de kimsenin zarar verme niyeti olmasa bile bir düzenin bozulduğunu ifade eder. Yine de en güçlü çağrışımı, saklanan niyetin açığa çıkmasıdır. Kısacası bu deyim, işleyen görünürken içten içe kurulu olan planın dağılmasını anlatır.
Örnek Cümleler
- Sahte faturalar ortaya çıkınca yıllardır gizlice sürdürdüğü düzenin bozulmasıyla adamın dolabı bozuldu.
- Aylarca kurduğu düzen tek bir denetimde bozulunca herkes dolabı bozuldu dedi.
- Yalanı tutmayınca dolabı bozulmuş gibi büyük bir telaşa kapılıp kekelemye başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü dolap sözü burada kapalı ve iç yüzü bilinmeyen bir düzeni çağrıştırır. Bozulması da gizlinin açığa çıkması demektir. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
Çoğu zaman evet. Özellikle hile, çıkar ya da kandırma içeren planların ortaya çıkması bağlamında sert bir olumsuzluk taşır. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.
İkisi de kurulu düzenin çalışamaz hâle gelmesini anlatır. Biri daha teknik, diğeri daha ahlaki bir bozulma çağrıştırır. Bu yüzden söz, yalnız ne olduğunu değil, hangi duyguyla ve hangi ilişkide kullanıldığını da birlikte düşündürür.