Anlamı
her şeyini kaybetmek.
Detaylı Açıklama
Don gömlek kalmak, elindeki bütün malı mülkü, eşyayı ya da birikimi kaybedip neredeyse üstündekilerle baş başa kalmak anlamında kullanılan bir deyimdir. Bu söz, yoksullaşmanın en çıplak hâlini anlatır; çünkü kişide geriye ancak bedenini örten en temel giysiler kalmıştır. Deyim yalnız fakirleşmeyi değil, ani bir çöküşü ve çaresizliği de düşündürür. Yangın, borç, iflas, savaş, soyulma ya da yanlış kararlar sonucu her şeyini yitirenler için çok güçlü durur. Gündelik dilde hem gerçek maddi kayıp hem de mecazlı şekilde büyük zarara uğrama için kullanılabilir. Söylendiğinde insanın bir anda güvenli zeminini kaybettiği, elinde tutacak pek az şey kaldığı anlaşılır. Kısacası don gömlek kalmak, tam bir mahrumiyet ve yoksunluk tablosu çizer.
Örnek Cümleler
- Yangından sonra aile elinde avucunda hiçbir şey kalmayarak don gömlek kaldı.
- Yanlış ortaklık yüzünden yılların birikimini bir anda kaybedip don gömlek kaldı.
- Savaştan kaçarken insanlar hiçbir şey alamadan don gömlek kalmış gibi yollara düştü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kişiyi en temel giysileri dışında her şeyden yoksun bırakılmış gibi gösterir. Böylece kaybın büyüklüğü bir anda görünür olur. Kaybın büyüklüğü böylece bir anda somut biçimde görünür olur ve dinleyen dehşet hisseder.
En doğal kullanımı maddi kayıptır; ama mecazen bir insanın elindeki imkânları neredeyse tümden yitirmesi için de kullanılabilir. Mecazen bir insanın elindeki imkânları neredeyse tümden yitirmesi için de kullanılabilir.
Çaresizlik ve yıkım baskındır. Söz, kişinin bir anda tutunacak dayanaklarını kaybettiğini hissettirir. Kişinin bir anda tutunacak dayanaklarını kaybettiğini hissettiren çaresizlik ve yıkım tonu baskındır.