Anlamı
1) küçük veya büyük abdestini donuna etmek; 2) mec. çok korkmak.
Detaylı Açıklama
Donuna etmek deyimi, gerçek anlamda küçük ya da büyük abdestini altına kaçırmak için kullanılır; mecaz anlamda ise aşırı korkmak, paniğe kapılmak ve kendini toparlayamayacak hâle gelmek demektir. Argo niteliği güçlü olduğu için günlük konuşmada genellikle kaba, alaylı ya da sert bir tonda yer bulur. Özellikle birinin korkusunu abartılı biçimde anlatmak için söylenir. Deyimin çarpıcılığı da buradan gelir: kişi öyle büyük bir telaş yaşamıştır ki bedensel kontrolünü bile yitirmiş gibi tasvir edilir. Bu yüzden söz, sıradan ürpermeyi değil, ağır korkuyu ve şaşkınlığı gösterir. Kısacası donuna etmek, hem fiziksel kazayı hem de mecazen insanın korkudan küçük düşecek kadar sarsılmasını anlatan ağır ve doğrudan bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Patlama sesini duyunca o kadar korktu ki resmen donuna etti diyeceklerdi.
- Çocuk öyle korkmuş ki neredeyse donuna etti diyeceklerdi, yüzü bembeyaz kesilmişti.
- Şaka diye üstüne yürüyünce adam donuna etmiş gibi geri sıçradı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü korkuyu doğrudan bedensel bir kayıpla anlatır. Bu da söze kaba ama etkili bir vurgu verir. Korkuyu doğrudan bedensel bir kayıpla anlatması söze kaba ama son derece etkili bir vurgu verir.
İkisinde de denetim kaybı vardır. Mecaz kullanımda beden değil, korkunun şiddeti öne çıkar. Mecaz kullanımda beden değil korkunun şiddeti öne çıkar; her iki durumda da denetim kaybı ortak noktadır.
Hayır. Bu söz daha çok aşırı ve küçük düşürücü derecede yoğun korku için tercih edilir. Aşırı ve küçük düşürücü derecede yoğun bir korku için tercih edilen güçlü bir ifadedir.