Anlamı
1) uzun süre gezmek; 2) mec. arayış içinde olmak, her çareye başvurmak:
'Yirmi sene hep aynı renkler içinde dönüp dolaştık.' -B. R. Eyuboğlu.
Detaylı Açıklama
Dönüp dolaşmak, kimi zaman uzun süre gezip dolaşmak, kimi zaman da bir çare ararken aynı yerlerde, aynı düşünceler arasında gidip gelmek anlamında kullanılan bir deyimdir. Fiziksel hareketi anlatabildiği gibi zihinsel arayış için de çok uygundur. İnsan bir meseleyi çözmek isterken dönüp dolaşır, farklı kapılar çalar, başka yollar dener ama sonunda yine benzer noktalara gelebilir. Bu yüzden deyimde hem hareket hem arayış hem de yer yer kararsızlık duygusu bulunur. Gündelik dilde yolculuk, iş arama, çözüm arama ve konu etrafında dönüp durma anlamlarında rahatça kullanılır. Kısacası dönüp dolaşmak, bir hedefe ulaşmak için gezmeyi, denemeyi ve çoğu zaman arayıp yoklamayı anlatan canlı bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- İş bulmak için aylarca şehir şehir dönüp dolaşmak zorunda kaldı.
- Konu ne zaman açılsa aynı meseleye dönüp dolaşmak hepimizi yoruyordu.
- Doktor doktor dönüp dolaşmak sonunda doğru tedaviyi güçlükle birlikte buldular.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü gerçekten gezip dolaşmayı anlatabildiği gibi, çözüm ararken aynı noktalar etrafında dolanmayı da anlatır. Bu ikili yapı deyimi esnek kılar. Hem beden hem zihin hareketini aynı kalıpta toplar.
Çoğu zaman arayış, yorulma, kararsızlık ve bazen de mecbur kalmışlık hissedilir. İnsan bir sonuca ulaşmak için çaba harcamaktadır. Bu yüzden deyimde hafif bir yorgunluk da hissedilir.
İş arama, çözüm arama, hastane hastane gezme ya da bir konuyu sürekli aynı yere getirme durumlarında sık kullanılır. Bu örnekler, deyimin arayıcı ve tekrar eden yönünü belirginleştirir.