Anlamı
eskiyi hatırlamak, geçmişi gözden geçirmek:
'Şimdi dönüp geriye baktığımda ne görüyorum? Kimi insanlar hayatımızı bir karikatüre çevirmek için ellerinden geleni yapıyorlar.' -S. Dölek.
Detaylı Açıklama
Dönüp geriye bakmak, geçmişte yaşananları hatırlamak, hayatın önceki dönemlerini yeniden gözden geçirmek anlamında kullanılan bir deyimdir. Buradaki hareket fiziksel bir dönüşten çok zihinsel bir geri dönüşü anlatır. İnsan bazen kararlarını, ilişkilerini, kayıplarını, sevinçlerini ya da yaptığı hataları anlamak için dönüp geriye bakar. Bu yüzden sözde hatırlama kadar değerlendirme de vardır. Sadece anmak değil, geçmişten bugüne bir anlam kurmak da işin içindedir. Gündelik hayatta yaş ilerledikçe, bir dönüm noktasında ya da önemli bir olaydan sonra daha sık kullanılır. Kısacası dönüp geriye bakmak, insanın yaşadıklarını bugünkü gözle yeniden tartmasını, geçmişle hesaplaşmasını ya da ondan ders çıkarmasını anlatan güçlü bir deyimdir. Bu nedenle deyim, nostalji ile muhasebeyi aynı anda taşıyan düşünceli bir anlatım kurar.
Örnek Cümleler
- Yıllar sonra dönüp geriye bakmak, yaptığı seçimlerin ağırlığını ona daha iyi gösterdi.
- İnsan biraz sakinleşince dönüp geriye bakmak ve nerede hata yaptığını anlamak istiyor.
- O günleri dönüp geriye bakmak için değil, ders almak için anlattığını söyledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü burada geçmiş yalnız anılmaz; aynı zamanda değerlendirilir. Kişi olup biteni bugünkü aklıyla yeniden tartar. Bu yüzden söz, hatıradan çok muhasebe duygusu taşır.
Hayat muhasebesi yapılan dönemlerde, ayrılıklardan sonra, yaş ilerledikçe ya da önemli kararların ardından sık kullanılır. Çünkü bu zamanlar geçmişle bugünü kıyaslamaya daha çok açılır.
Biraz düşünceli, biraz hüzünlü ama çoğu zaman öğretici bir tonu vardır. İnsan geçmişten bugüne köprü kurar. Böylece hatırlama, boş bir özlem olmaktan çıkıp anlam arayışına dönüşür.