Anlamı
hatırlamak.
Detaylı Açıklama
Aklına bir şey gelmek deyimi, unutulmuş ya da geri planda kalmış bir şeyi yeniden hatırlamak anlamında kullanılır. İnsan zihni gündelik hayat içinde birçok ayrıntıyı bir kenara iter; kimi zaman bir çağrışım, bir görüntü, bir söz veya bir durum o bilgiyi yeniden gün yüzüne çıkarır. Deyim tam da bu hatırlama anını anlatır. Bazen kişi yapması gereken bir işi, bazen geçmişteki bir olayı, bazen de bir ayrıntıyı sonradan anımsar. Günlük dilde çok doğal, nötr ve geniş kullanıma sahip bir ifadedir. Basit görünse de, zihnin çağrışımla çalışma biçimini yansıtır. Unutulmuş olanın bir anda geri dönmesi, konuşmanın akışı içinde ya da bir olay karşısında belirginleşir. Hatırlama sürecini kısa ve sade biçimde anlatan bu deyim, Türkçenin en yaygın zihinsel eylem ifadelerinden biridir. Belleğin hareketini görünür kılan sade ama çok işlevli bir kalıptır.
Örnek Cümleler
- Kapıdan çıkarken aklına bir şey geldi, geri dönüp ocağı kontrol etti.
- Konuşmanın ortasında aklına bir şey geldi ve sözünü yarıda kesip telefona sarıldı.
- Listeyi yazarken aklına bir şey gelmedi, markette yarısını unuttuğunu fark etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çoğu zaman kendiliğinden gelir. Kişi başka bir işin ortasındayken düşünce birden belirir ve o anda yapılması gerekeni hatırlatır. Uzun uğraştan sonra hatırlanan şey için de söylenebilir; kalıp hatırlamanın nasıl olduğunu değil, olduğunu bildirir.
Çünkü hatırlanan şey o an henüz söylenmemiştir. Konuşan kişi önce bir şey hatırladığını bildirir, ardından onu söyler ya da yapar: ocağı kontrol eder, telefona sarılır. Belirsizlik, dinleyeni cümlenin devamına hazırlar.
Çünkü gündelik konuşmanın tam ortasına oturur. Kişi sözünü kesip yeni bir konuya geçtiğinde bu kalıpla geçişi açıklar; dinleyen de neden konunun değiştiğini hemen anlar. Yaygınlığı bu işlevden gelir.