Anlamı
dostlarını olabildiğince çoğalt, düşmanlarını olabildiğince azalt.
Detaylı Açıklama
Dost bin ise azdır, düşman bir ise çoktur atasözü, insanın dostlarını mümkün olduğunca çoğaltması, düşmanlarını ise olabildiğince azaltması gerektiğini anlatır. Çünkü dost ne kadar çok olursa hayatın yükü o kadar paylaşılır; buna karşılık tek bir düşman bile ciddi zarar, huzursuzluk ve tehdit kaynağı olabilir. Atasözü sayılarla abartılı bir karşılaştırma kurarak dostluğun kıymetini ve düşmanlığın tehlikesini aynı anda gösterir. Dost çokluğu güven ve dayanışma demektir; düşmanın tek olması bile insanın huzurunu kaçırabilir. Gündelik dilde ilişkilerde ölçülü davranma, gereksiz kavga çıkarmama ve çevreyi geniş tutma öğüdü olarak kullanılır. Kısacası bu söz, insanın sosyal hayatında dostluğu yatırım, düşmanlığı ise büyük risk olarak görmesi gerektiğini anlatır.
Örnek Cümleler
- Büyükler boşuna dost bin ise azdır, düşman bir ise çoktur dememiş; kimseyle gereksiz kavga etme.
- Siyasette de ticarette de dost bin ise azdır, düşman bir ise çoktur sözü akıldan çıkarılmamalı.
- Gönül almayı öğrendi; çünkü dost bin ise azdır, düşman bir ise çoktur.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bu karşılaştırma, dostluğun ne kadar değerli, düşmanlığın ise ne kadar tehlikeli olduğunu çarpıcı biçimde büyütür. Dostluğun ne kadar değerli, düşmanlığın ise ne kadar tehlikeli olduğu bu karşıtlıkla çarpıcı biçimde büyütülür.
İnsan ilişkilerinde gereksiz düşmanlık üretmemek ve mümkün olduğunca dostluk kurmaktır. Gereksiz düşmanlık üretmemek ve mümkün olduğunca dostluk kurmak bu sözün temel öğüdüdür.
Çünkü tek bir düşman bile huzuru bozabilir, zarar verebilir ve insanın enerjisini tüketebilir. Tek bir düşman bile huzuru bozabilir ve insanın enerjisini tüketerek büyük zarara yol açabilir.