Anlamı
gerçek dost, arkadaşının sıkışık zamanında yardımına koşmaya hazır durumdadır.
Detaylı Açıklama
Dost dostun eyerlenmiş atıdır atasözü, gerçek dostun arkadaşının sıkışık zamanında yardımına koşmaya hazır durduğunu söyler. Tanımda üç öğe vardır: gerçek dost, sıkışık zaman ve hazır olmak. Sıkışık zaman bir borç sıkıntısı, bir taşınma telaşı ya da gece yolda kalmak olabilir. Hazır durumdadır sözü dostun yardıma her an koşabileceğini bildirir. Atasözü yardıma koşan bir dostu övmek için de, bir dostluğu anlatmak için de kurulabilir. Söz bir köy anlatısında, bir asker anısında ya da bir dertleşmede geçebilir. Tanım yardımın türünü belirtmez; bir el uzatma, bir para desteği ya da bir gece nöbeti olabilir. Yüklem ad soylu bir sözdür: atıdır. Atasözünde dost sözcüğü hem özne hem tamlayan olarak geçer.
Örnek Cümleler
- Gece yarısı arabası yolda kalan Tolga arayınca Erkan yarım saatte çekiciyle yanına geldi; dost dostun eyerlenmiş atıdır.
- Ali'nin dükkânı yanınca arkadaşları ertesi sabah kürekleri alıp enkazı temizlemeye geldi; dost dostun eyerlenmiş atıdır.
- Hastanede yatan Selma'nın çocuklarına bir hafta boyunca komşusu baktı; dost dostun eyerlenmiş atıdır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Eyerlenmiş at binilmeye hazırdır; sahibi onu hiç beklemeden yola çıkarabilir. Görüntü, dostun yardım için her an hazır olmasına uyar. Görüntü sözlükte açıklanmaz; tanım onu sıkışık zamandaki yardıma bağlar.
Bu atasözü dostluğu kara günlere, üzüntünün ve sıkıntının olduğu zamana bağlar; gerçek dost o günlerde insanı yalnız koymaz. Dost dostun eyerlenmiş atıdır ise dostun yardıma koşmaya hazır durduğunu anlatır. Biri dostluğun sıkıntıda ortaya çıkışını, öteki dostun hazırlığını öne çıkarır.
Tetik durmak, sözlükte hazır ve uyanık bulunmak diye açıklanır. Atasözündeki dost da arkadaşının sıkışık zamanı için hazırdır. Deyim her türlü hazırlığı anlatır; atasözü bu hazırlığı dostun yardımına bağlar.