Deyim

Dosta Düşmana Karşı Ne Demek?

Anlamı

'dostlara üzüntü vermemek, düşmanları da sevindirmemek için, ele güne karşı' anlamında kullanılan bir söz.

Detaylı Açıklama

Dosta düşmana karşı sözü, dostlara üzüntü vermemek, düşmanları da sevindirmemek için, ele güne karşı demektir. Tanım bir amacı iki yönden kurar: dost üzülmesin, düşman sevinmesin. Ele güne karşı sözü, bu tutumun başkalarının gözü önünde gösterildiğini anlatır. Söz bir davranışın sebebini bildirir: kişi bir sıkıntıyı gizler, bir kavgayı dışarıya yansıtmaz ya da güçlü görünür. Gizlenen şey bir yoksulluk, bir hastalık, bir aile kırgınlığı ya da bir yenilgi olabilir. Söz cümlenin içinde bir zarf gibi durur: dosta düşmana karşı gülümsedi. Tanım kişinin içinden neler geçirdiğini söylemez. Kalıp bir düğünde, bir cenazede ya da bir mahalle toplantısında duyulabilir. Konuşan kendi davranışını açıklamak için de bu sözü kullanabilir: dosta düşmana karşı bir şey belli etmedik.

Örnek Cümleler

  1. Fabrikası batmak üzere olan Rıza Bey, dosta düşmana karşı bayram sofrasını her yılki gibi bol tuttu.
  2. Aralarında ciddi bir kırgınlık olan karı koca, dosta düşmana karşı düğünde kol kola dolaştı.
  3. Ameliyat olacağını saklayan dedem, dosta düşmana karşı mahalle kahvesine her sabahki gibi gitti.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Renk vermemek, duygularını, düşüncelerini ya da başka bir durumunu belli etmemektir. Dosta düşmana karşı sözü bu gizlemenin sebebini bildirir: dost üzülmesin, düşman sevinmesin. Deyim gizleme davranışını, söz ise onun kimler için yapıldığını anlatır.

Kanını içine akıtmak, sıkıntısını belli etmemektir. Dosta düşmana karşı gülümseyen kişi de sıkıntısını içinde tutuyor olabilir. Biri sıkıntının saklanmasını, öteki bu saklayışın ele güne karşı yapıldığını anlatır.

Atasözü, iyi bir görüntü verebilmek için her zaman temiz giyinip kuşanmak gerektiğini söyler. Dosta düşmana karşı davranan kişi de ele güne iyi görünmek ister. Atasözü bu görüntüyü giyim kuşamla sınırlar; söz ise giyimden başka davranışlar için de kullanılır.