Deyim

Duman Attırmak Ne Demek?

Anlamı

argo kötü duruma düşürmek, geride bırakmak, birini yıldırmak:
'Ama yerine göre karşısına dikilenlere de duman attırır.' -R. N. Güntekin.

Detaylı Açıklama

Duman attırmak, argoda kötü duruma düşürmek, geride bırakmak, birini yıldırmak anlamındadır. Tanım üç söyleyişi art arda verir; üçü de birinin bir başkasına üstün gelmesini anlatır. Kötü duruma düşürmek bir tartışmada, bir pazarlıkta ya da bir kavgada olabilir. Geride bırakmak bir yarışta, bir sınavda ya da bir satış rekabetinde görülebilir. Yıldırmak ise karşıdakinin cesaretini kırmaktır. Kime duman attırıldığı yönelme ekiyle gösterilir: rakiplerine duman attırmak. Kalıp argo olduğu için gündelik, teklifsiz konuşmaya uygundur; resmî bir yazıda yadırganabilir. Özne bir sporcu, bir esnaf, bir kabadayı ya da bir öğrenci olabilir. Tanım bu üstünlüğün nasıl sağlandığını söylemez. Kalıp bir övgü içinde de, bir gözdağı içinde de söylenebilir.

Örnek Cümleler

  1. Maratonun son beş kilometresinde hızlanan genç koşucu, favorilere duman attırarak birinci oldu.
  2. Toplantıda rakamları tek tek sıralayan stajyer, kendisiyle alay eden müdür yardımcısına duman attırdı; adam bir daha söz alamadı.
  3. Mahallenin kabadayısı dükkânın önünde bekleyen gençlere öyle bir bağırdı ki hepsine duman attırdı; bir daha oraya uğramadılar.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Karşısına dikilenlere: Ama yerine göre karşısına dikilenlere de duman attırır. Yerine göre sözü bunun her durumda değil, gerektiğinde yapıldığını gösterir. Karşısına dikilmek, birine karşı durmak, ona kafa tutmaktır.

Yaya bırakmanın birinci anlamı, yarışma söz konusu olan durumlarda geride bırakmaktır. Duman attırmanın tanımında da geride bırakmak geçer; iki kalıp bu noktada örtüşür. Duman attırmak ayrıca kötü duruma düşürmeyi ve yıldırmayı da anlatır.

Yıldırma yönüne yakındır. Atasözü, güçlü kimsenin korkutucu sözlerinin güçsüzü kıpırdayamayacak duruma getirdiğini söyler. Birine duman attıran kişi de onu yıldırabilir; atasözü bu yıldırmanın güçlü ile güçsüz arasında gerçekleştiğini anlatır.