Anlamı
ölmek:
'Bir sabah söyledi son sözlerini / Yumdu dünyaya ela gözlerini' -Y. K. Beyatlı.
Detaylı Açıklama
Dünyaya gözlerini kapamak, ölmek anlamında kullanılan zarif ve eski bir deyimdir. Ölümü sert bir fiille söylemek yerine daha yumuşak, daha insanî bir dille anlatır. Bu yüzden ağıt, hatıra ve duygu yüklü konuşmalarda tercih edilir. Göz kapama hareketi, yaşamın yavaşça tamamlanmasını ve sessiz bir vedayı çağrıştırdığı için, söyleyişte saygı ve hüzün birlikte duyulur. Özellikle ölüm haberini inceltmek, kaybı daha kırmadan anlatmak ve sevilen kişinin ardından daha merhametli bir dil kurmak istendiğinde bu kalıp seçilir. Böylece ölüm haberi sertlikten çok sükûnet ve vakar duygusuyla verilir. Kısacası dünyaya gözlerini kapamak, ölümü kabalık yerine hüzün ve saygı eşliğinde anlatan, vedayı yumuşatan yerleşik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Yaşlı adam sabaha karşı sessizce dünyaya gözlerini kapamak nasip oldu.
- Onun dünyaya gözlerini kapamak haberi bütün mahalleyi çok derinden sarstı.
- İnsan sevdiğinin dünyaya gözlerini kapamak anını kolay kolay hiç unutamıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ölmek demek yerine daha örtülü ve saygılı bir anlatım kurar. Bu sayede kayıp daha inceltilmiş bir dille ifade edilir.
Vefat haberlerinde, hatıralarda ve duygulu anlatılarda kullanılır. Özellikle hüzünlü metinlerde ölümü yumuşatarak anlatmaya çok sık yarar ve tonu inceltir, saygı duygusunu korur.
Hüzün, saygı ve kabulleniş duygusu vardır. Böylece söz, vedanın sertliğini azaltıp daha sakin ve ağırbaşlı bir ağıt dili kurar; kaybı yumuşatır.