Anlamı
insan, doğmak:
'Sonunda ne kadar istedilerse de erkek çocukları dünyaya gelmedi.' -N. Cumalı.
Detaylı Açıklama
Dünyaya gelmek, insan için doğmak anlamındadır. Sözlük kalıbı yalnız insan için verir; bir hayvanın doğumu bu tanımın dışında kalır. Doğan kişi bir bebek, bir ikiz ya da bir torun olabilir; kalıp yıllar önce doğmuş biri için de kurulur. Doğumun yeri ve zamanı bulunma ekiyle verilebilir: 1923'te İzmir'de dünyaya geldi. Kalıp biyografilerde, nüfus kayıtlarında, aile anılarında ve doğum haberlerinde geçebilir. Kalıp bir doğum gününde, geçmiş bir günü anarken de kullanılabilir: senin dünyaya geldiğin gün. Tanım doğumun nasıl ve nerede olduğunu söylemez; bir hastanede, bir evde ya da yolda olabilir. Kalıp bir sevinci, bir haberi ya da bir kaydı aktarırken kurulabilir. Doğan kişi tek de olabilir, birden çok da: ikizler dünyaya geldi.
Örnek Cümleler
- Dedem, Cumhuriyet'in ilan edildiği yıl Rize'nin küçük bir köyünde dünyaya gelmiş.
- Gece yarısı hastaneye kaldırılan Zeynep'in ikizleri sabaha karşı dünyaya geldi.
- Ailenin ilk torunu dünyaya gelince büyükbaba bütün mahalleye lokum dağıttı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Gerçekleşmez: Sonunda ne kadar istedilerse de erkek çocukları dünyaya gelmedi. Kalıp burada olumsuz biçimdedir ve beklenen bir çocuğun hiç olmadığını anlatır. Cümle, ailenin bu doğumu çok umduğunu da gösterir.
Çocuk dünyaya getirmek, çocuk doğurmaktır; öznesi doğuran annedir. Dünyaya gelmekte ise özne doğan insanın kendisidir. Aynı olay iki kalıpta iki ayrı kişinin yanından anlatılır: biri doğuranı, öteki doğanı özne yapar.
Atasözü, Tanrı'nın her yarattığının rızkını verdiğini söyler. Dünyaya gelen bir çocuk için bu söz bir güvence gibi söylenebilir: doğanın rızkı da onunla gelir. Atasözü doğumun ardından gelecek geçimi, deyim doğumun kendisini konu edinir.