Deyim

Durgunluk Çökmek Ne Demek?

Anlamı

sessiz, sakin duruma girmek:
'Posta kâtibi eskiden çok sert bir adamdı. Fakat gitgide ona garip bir durgunluk çökmüştü.' -R. N. Güntekin.

Detaylı Açıklama

Durgunluk çökmek, sessiz, sakin duruma girmek anlamındadır. Durgunluk bir kişiye çökebilir; kişi yönelme ekiyle anılır: ona bir durgunluk çöktü. Bir yere de çökebilir: bir eve, bir sınıfa, bir kasabaya. Kişi önceden hareketli, konuşkan ya da sert olabilir; durgunluk bu hâlin yerini alır. Sebep bir yas, bir yorgunluk, bir yaşlılık ya da bir hayal kırıklığı olabilir; tanım sebebi söylemez. Durgunluk bir sıfatla nitelenebilir: garip bir durgunluk, derin bir durgunluk. Kalıp romanlarda bir kişinin değişimini, betimlemelerde bir yerin hâlini anlatabilir. Değişim birden de gelebilir, yavaş yavaş da. Durgunluk bir süre sonra dağılabilir de; tanım bunun kalıcı olup olmadığını söylemez. Kişi yeniden canlanabilir, yer yeniden kalabalıklaşabilir.

Örnek Cümleler

  1. Eskiden her gün kahvede yüksek sesle tartışan dedeme emekliye ayrıldıktan sonra bir durgunluk çöktü; bütün gün pencereden bakıyordu.
  2. Sınav sonuçları açıklanınca sınıfa bir durgunluk çöktü, kimse teneffüse çıkmadı.
  3. Son turist otobüsü de ayrılınca sahil kasabasına derin bir durgunluk çöktü.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Posta kâtibine: Posta kâtibi eskiden çok sert bir adamdı. Fakat gitgide ona garip bir durgunluk çökmüştü. Eskiden sözü sertliğin geçmişte kaldığını, gitgide sözü değişimin yavaş yavaş geldiğini gösterir.

Sessizliğe gömülmek, sessiz duruma gelmektir. Durgunluk çökmenin tanımında sessizliğe sakinlik de eklenir. Biri sesin kesilmesini, öteki buna sakinliği de ekleyerek bütün bir hâlin değişmesini anlatır. Durgunluk çöken birinde konuşma da, hareket de azalabilir.

Atasözü, atılgan kişilerin sessiz ve eylemsiz durmasının, onları çileden çıkaran bir durum baş gösterince sona erdiğini söyler. Durgunluk çökmüş biri de sessiz ve sakindir. Atasözü böyle bir durgunluğun kalıcı olmayabileceğini hatırlatır.