Atasözü

Düşenin Dostu Olmaz Ne Demek?

Anlamı

varlıklı kişi yoksullaşınca çevresindeki dostlarından kimse kalmaz.

Detaylı Açıklama

Düşenin dostu olmaz atasözüne göre varlıklı kişi yoksullaşınca çevresindeki dostlarından kimse kalmaz. Tanım bir değişimi anlatır: kişi önce varlıklıdır, sonra yoksullaşır. Çevresindeki dostlar varlık günlerinde yanındadır; yoksulluk gelince uzaklaşırlar. Tanım bu uzaklaşmanın sebebini söylemez; ama dostluğun varlığa bağlı kaldığını düşündürür. Yoksullaşma bir iflas, bir dolandırılma, bir hastalık ya da bir kriz sonucu olabilir. Söz yoksullaşan kişinin kendi ağzından bir yakınma olarak da, onun durumunu izleyen birinin gözlemi olarak da söylenebilir. Eski bir zenginin anılarında da, iflas eden bir tüccarın yakınmasında da duyulabilir. Dostların çekilmesi bir anda olabileceği gibi yavaş yavaş da gerçekleşebilir; telefonlar seyrekleşir, ziyaretler kesilir. Tanımın dili kesindir: dostlardan kimse kalmaz.

Örnek Cümleler

  1. Fabrikası batınca kapısını çalan tek bir arkadaşı kalmayan Kemal Bey, eski günlerin kalabalık sofralarını hatırladı; düşenin dostu olmaz.
  2. Borsada bütün parasını kaybeden yatırımcının telefonu bir hafta içinde hiç çalmaz oldu; düşenin dostu olmaz.
  3. Konağı icradan satılan ailenin bayramlarda dolup taşan salonuna o yıl kimse uğramadı; düşenin dostu olmaz.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Düşmek burada yere düşmek değil, varlıklı bir durumdan yoksulluğa düşmektir. Sözlük düşeni yoksullaşan varlıklı kişi olarak açıklar. Onun dostları ise eski günlerinde yanında olanlardır. Kalıpta düşen, bir zamanlar yüksekte olan kişidir.

Bu atasözü, çıkarı dolayısıyla yakınlık gösteren kişinin, işini yürütecek başkalarını bulduğunda ilgisini kestiğini söyler. Düşenin dostu olmaz da varlık bitince dostların uzaklaştığını anlatır. Her iki söz de çıkara bağlı bir dostluğun kısa ömrünü gösterir.

Sebepsiz kalmak, yoksul bir duruma düşmektir. Düşenin dostu olmaz atasözü bu düşüşün bir sonucunu anlatır: dostların çekilmesi. Deyim yoksulluğa düşmeyi, atasözü bu düşüşün ardından gelen yalnızlığı adlandırır.