Anlamı
çıkarı dolayısıyla yakınlık gösteren kimse, işini yürütecek başkalarını bulduğunda sizinle ilgisini keser.
Detaylı Açıklama
Abdalın dostluğu köy görününceye kadar atasözü, çıkarı için yakınlık gösteren kişinin işi bitince yahut yeni bir imkân görünce sizinle ilgisini keseceğini anlatır. Buradaki dostluk kalıcı, samimi ve karşılıksız bir bağlılık değildir; yol bitene, ihtiyaç giderilene veya kişi güvenli yere ulaşana kadar süren geçici bir yakınlıktır. Atasözü bu nedenle menfaat ilişkilerine karşı uyanık olmayı öğütler. İnsanlar bazen zor zamanda birine tutunur, işini görünce de yönünü değiştirir. Köy görününceye kadar süren dostluk imgesi, geçiciliği çok canlı biçimde gösterir. Günlük hayatta özellikle işi düşünce arayan, menfaati bitince ortadan kaybolan kişiler için söylenir. Dostluk görüntüsü ile gerçek dostluk arasındaki farkı sezdiren sert ama gerçekçi bir halk gözlemidir. İnsanı kırgınlıktan çok dikkatli olmaya çağırır. Kalıcı bağlılığın değil, fırsatçılığın konuştuğu ilişkileri anlamak için güçlü bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- İşini görür görmez ortadan kayboldu; abdalın dostluğu köy görününceye kadarmış.
- Abdalın dostluğu köy görününceye kadar; işi bitince seni aramayanlar gerçek dost değildir.
- Yanından ayrılır ayrılmaz ilgiyi kesti, abdalın dostluğu köy görününceye kadarmış demek.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Yolculuğun bitmek üzere olduğunu gösterir. Köy görününce yolcunun yol arkadaşına ihtiyacı kalmaz; tehlike geçmiş, varış yakınlaşmıştır. Söz dostluğun süresini bu tek görüntüyle ölçer ve bitiş anını da belirlemiş olur.
Dostluğun sınırını çizer: köy görününceye kadar. Edat bir süre verir ve o sürenin dışında dostluk kalmadığını bildirir. Düşseydi söz yalnız bir yol arkadaşlığından söz eder, geçiciliği hiç duyurmazdı.
Yüklemsiz bitirilmiştir; sürer ya da devam eder sözcüğü hiç söylenmez. Zaman tümleci sona konup cümle orada kesilir. Bu kısalık dostluğun da yarıda kesildiğini yapıca duyurur; tam bir cümleyle söylenseydi etki azalırdı.