Anlamı
düşmanın hakkından gelebilmek için silah gerekir eğer silahınız yoksa düşmandan uzak durunuz.
Detaylı Açıklama
Düşmana yarak gerek, ya düşmandan ırak gerek atasözü, düşmanla baş edecek gücün yoksa ondan uzak durman gerektiğini anlatır. Yarak burada silah ve hazırlık demektir. Atasözü, gerçekçi olmayı ve boş cesaretten kaçınmayı öğütler. Buradaki düşünce, yalnız yiğitlik göstermek değil, imkânı ve gücü doğru hesaplamaktır. Hazırlık olmadan tehlikeye girmek akıllılık sayılmaz; bazen en doğru tavır uzak durmaktır. Bu yüzden söz, cesaretin ölçüyle birleşmesi gerektiğini de ima eder. İş, siyaset, rekabet ve günlük çatışmalar için hâlâ geçerlidir. Kısacası ya donanımlı ol ya da tehlikeden uzak dur mesajı verir; hazırlıksız kahramanlığın çoğu zaman zarar getireceğini hatırlatır. Soğukkanlı davranmayı öne çıkarır. Hesaplı olmayı savunur. Tehlikeyi küçümsetmez.
Örnek Cümleler
- Elinde imkân yoksa boşuna atılma; düşmana yarak gerek, ya düşmandan ırak gerek derler.
- Büyük işe kalkışmadan önce bu sözü düşündü: düşmana yarak gerek, ya düşmandan ırak gerek.
- Hayatta bazen cesaretten çok tedbir gerekir; düşmana yarak gerek, ya düşmandan ırak gerek.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Gücün yetmiyorsa tehlikeli karşılaşmadan kaçınmayı önerir. Böylece söz, hazırlıksız cesaret yerine ölçülü davranmayı daha akıllıca bulur. Zararı küçültür. Korur. Kollatır.
Eski dilde silahı, savunmayı ve hazır bulunmayı anlatır. Burada asıl vurgu, tehlike karşısında donanımsız kalmamaktır. Tedbiri somutlaştırır. Hazırlar. Güçlendirir. Donatır.
Çünkü hazırlık ve imkân yoksa cesaret kişiyi korumaz; uzak durmak daha akıllıcadır. Atasözü tam da bu yüzden gerçekçilik duygusunu öne çıkarır.