Atasözü

Düşmanın Karınca Olsa Kendini Merdane Tut Ne Demek?

Anlamı

düşmanın ne kadar güçsüz olursa olsun dikkat et, uyanık ol.

Detaylı Açıklama

Düşmanın karınca olsa kendini merdane tut atasözü, düşman ne kadar güçsüz olursa olsun dikkatli ve uyanık olmayı öğütler. Atasözü öğüdü olumlu bir buyrukla kurar: kendini merdane tut. Tanım dikkat ve uyanıklık ister; atasözünün sözcükleri buna kişinin kendi duruşunu da ekler. Düşman küçük bir rakip, kıskanç bir meslektaş, deneyimsiz bir aday ya da güçsüz görünen bir komşu ülke olabilir. Söz bir yarışma, bir dava, bir seçim ya da bir sınır anlaşmazlığı öncesinde hatırlatılabilir. Tanım düşmanın neden küçümsenmemesi gerektiğini açıklamaz; yalnız dikkati ister. Söyleyen bir komutan, bir antrenör, bir aile büyüğü ya da bir ortak olabilir. Atasözünün iki öbeği bir şart ile bir buyruğu birbirine bağlar.

Örnek Cümleler

  1. Turnuvanın ilk turunda amatör bir kulüple eşleşen takım, maç sabahı da tam kadro antrenman yaptı; düşmanın karınca olsa kendini merdane tut.
  2. Rakip şirketin küçük bir yazılım girişimi olduğunu duyan yönetici, ihale dosyasını yine de en ince ayrıntısına kadar hazırladı; düşmanın karınca olsa kendini merdane tut.
  3. Kendisine dava açan eski kiracısını önemsemeyen ev sahibi, avukatının uyarısıyla bütün makbuzlarını toplayıp mahkemeye hazırlandı; düşmanın karınca olsa kendini merdane tut.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Merdane yiğitçe, mertçe demektir. Kendini merdane tutan kişi güçlü ve hazırlıklı durur, gevşemez. Atasözü dikkat öğüdünü kişinin kendi duruşuna bağlar: düşmana bakmakla yetinmez, insanın kendisini de hazır tutmasını ister.

İkisi sözlükte aynı açıklamayla yer alır; anlamları ayrılmaz. Biri yasaklayan bir buyrukla, hor bakma diye, öteki olumlu bir buyrukla, kendini merdane tut diye kurulur. Biri düşmana bakışı, öteki kişinin kendi duruşunu öne çıkarır.

Hakir görmek, önemsememek, küçümsemek, küçük görmektir. Atasözü tam da bu tutuma karşı uyarır: düşman küçük görünse de önemsenmelidir. Deyim bir tutumu adlandırır, atasözü o tutumun tersini öğütler.