Anlamı
düşmanın ne kadar güçsüz olursa olsun dikkat et, uyanık ol.
Detaylı Açıklama
Düşmanın karınca olsa kendini merdane tut atasözü, düşman küçük ve güçsüz görünse bile kişinin tedbirli, sağlam ve güçlü durması gerektiğini anlatır. Merdane burada dirayet ve ciddiyet simgesidir. Atasözü küçümsemenin tehlikesine karşı uyarır. Burada asıl vurgu, düşmanın büyüklüğünden çok insanın kendi tedbirini gevşetmemesindedir. Küçük görülen tehditler, hazırlıksız kişiyi kolay yakalar. Bu yüzden söz, rehavete kapılmadan diri ve dikkatli kalmayı öğütler. Sadece husumet için değil, genel hayat tedbiri bakımından da geniş bir kullanım alanı taşır. Kısacası küçük görülen düşman karşısında bile gevşememeyi öğütler ve insanın kendi gücünü gevşetmemesi gerektiğini söyler. Ciddiyetin sürekliliğini savunur. Duruşu sertleştirir. Hazırlığı diri tutar. Alarmı açık bırakır. Tedbiri gevşetmez.
Örnek Cümleler
- Rakibi zayıf diye gevşedi ama düşmanın karınca olsa kendini merdane tut sözünü geç hatırladı.
- İş dünyasında da düşmanın karınca olsa kendini merdane tut demek gerekir.
- Büyükler boşuna düşmanın karınca olsa kendini merdane tut dememiş hiç.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sağlamlığı, direnci ve gevşememeyi simgeler. Merdane burada güçlü, hazırlıklı ve dağılmayan bir duruşun somut karşılığıdır. Gevşememeyi buyurur. Serttir. Diriltir. Pekiştirir.
Küçük görülen rakip karşısında bile ciddiyeti elden bırakmamaktır. Bu yüzden söz rehavet değil, sürekli hazırlık duygusu taşır. Tavrı sağlamlaştırır. Diri tutar.
Düşmanın karınca ise de hor bakma atasözüyle çok yakındır. Biri küçümsememeyi, öteki ise buna karşı kendi duruşunu sağlam tutmayı öne çıkarır.